Autistische kinderen met huisdieren zijn assertiever

Honden, katten en andere huisdieren verbeteren de sociale vaardigheden van autistische kinderen. Dit beweren wetenschappers van de universiteit van Missouri-Columbia. Eerder onderzoek focuste zich vooral op honden, maar volgens de onderzoekers maakt het niet uit welk dier het is.

“Wanneer we de sociale vaardigheden van autistische kinderen met een hond vergelijken met de vaardigheden van kinderen met autisme zonder hond, dan zijn er verschillen te zien”, concludeert onderzoeker Gretchen Carlisle. Zij ondervroeg zeventig gezinnen met autistische kinderen in de leeftijd van acht tot achttien jaar. “Maar we zien dat dit ook voor andere huisdieren geldt. Een kind met een willekeurig huisdier staat eerder open voor interactie met anderen. Denk bijvoorbeeld aan zichzelf voorstellen, informatie vragen of vragen beantwoorden.”

Huisdieren worden gezien als een sociaal ‘smeermiddel’. Wanneer een huisdier aanwezig is in een sociale omgeving of in een klaslokaal, gaan kinderen sneller met elkaar praten. Dit geldt ook voor autistische kinderen. “Zij nemen hun hond mee naar buiten, ontmoeten andere kinderen en komen zo in gesprek met elkaar. Kinderen met autisme staan niet altijd open voor interactie met anderen, maar wanneer ze een band hebben met een huisdier en een ander persoon stelt vragen over dit huisdier, dan zal een kind wel reageren.”

Carlisle beweert dat de sociale vaardigheden van kinderen verbeteren des te langer een familie een huisdier heeft. Daarnaast is de band tussen een jong kind en een hond hechter dan tussen een ouder kind en een hond. Tenslotte voelen kinderen zich meer verbonden met kleinere honden dan met grote honden.

“Kinderen met autisme hebben een hechte band met kleinere honden, maar dit geldt ook voor konijnen en katten”, zegt Carlisle. “Kinderen zijn uniek en een hond hoeft dus niet altijd de beste oplossing te zijn.”

Bron:
www.scientias.nl

Engelstalig artikel en video:
munews.missouri.edu

Paardenjongens

Op een afgelegen hoeve in Texas hangt een blond jochie ontspannen op een paardenrug. Dit is de plek waar Rupert Isaacson, wereldberoemd van De paardenjongen, jonge autisten in contact brengt met dieren. Redacteur Marloes Zevenhuizen ziet het heilzame effect op de kinderen – en op hun ouders.

Op het eerste gezicht lijkt het Amerikaanse Elgin op elk ander willekeurig plaatsje in Texas. De snelweg naar dit nog geen zesduizend zielen tellende gat voert je kilometerslang langs grasvelden, waarboven je de hete lucht ziet trillen. Het gras vertoont gele plekken, het heeft al een poos niet geregend. Langs de kant van de weg borden van de bekende fastfoodketens - McDonald's, Pizza Hut, Subway. Bij binnenstappen word je steevast begroet met een knauwerig 'How y'all doin'?'

Toch heeft dit plaatsje in het midden van de Lone Star State iets waardoor mensen vanuit alle windstreken ernaar afreizen. Het is de plek waar Rupert Isaacson en zijn team de 'Horse boy method' aanbieden aan kinderen met autisme en aan autisme verwante stoornissen. De belangrijkste ingrediënten van hun behandelmethode zijn niet alleen de paarden, maar ook het leven op het platteland. Met deze aanpak hielp Isaacson zijn eigen zoon en maakte daarover het boek en de documentaire De paardenjongen.

Enorme driftbuien
Drie honden blaffen opgewonden als ik het portier van de rode pick-uptruck achter me dichtsla. Ik loop langs een grote trampoline naar het lichtbruin geverfde houten huis dat eenzaam midden op het dorre grasveld staat. Naast de voordeur hangen halsters en staan paardrijlaarzen. In de verte zie ik drie paarden grazen. 'Zo warm zou het deze tijd van het jaar nog niet moeten zijn,' begroet Rupert Isaacson me hartelijk met een Brits accent. Met zijn lange blonde haar en T-shirt van ac/dc lijkt hij meer op een hardrocker dan op een Texaanse stalhouder. Isaacson biedt me een kop thee aan en ik ga in de schaduw op de veranda zitten terwijl hij plaatsneemt in de felle zon.

Hoe komt hij aan de Horse boy method? 'Het begon met mijn zoon, Rowan,' vertelt Isaacson. Rowan, nu 8, werd een aantal jaar geleden gediagnosticeerd met de aan de autisme verwante stoornis pdd-nos. Terwijl hij een slok thee neemt vertelt Isaacson hoe hij zijn zoon steeds verder zag wegglijden in zijn eigen wereld. Ook kon Rowan in enorme driftbuien ontsteken, en hij poepte nog steeds in zijn broek. Isaacson en zijn vrouw Kristin wisten niet goed wat ze met hem moesten beginnen.

Door hoeven vertrapt
Op een dag kroop Rowan tijdens een wandeling door de afrastering en stapte het weiland met paarden van de buurman in. Voor de hoeven van de grote bruine merrie Betsy liet hij zich op de grond vallen. Isaacson vreesde dat het dier zijn zoon zou vertrappen, maar het tegenovergestelde gebeurde. 'Ik werk al heel lang met paarden,' zegt Isaacson, 'maar wat ik toen zag, heb ik nog nooit gezien. Betsy boog haar hoofd en onderwierp zich aan Rowan. Er was duidelijk iets bijzonders aan de hand.'

'Vanaf dat moment,' vertelt Isaacson, 'begonnen Rowan en ik als het ware op Betsy te wonen.' Hij legde zijn zoon op de paardenrug en merkte dat Rowan daar kalmeerde. Ook begon Rowans beperkte taalvermogen door de uren op Betsy's rug zienderogen toe te nemen. Dat leidde uiteindelijk tot het besluit om met het hele gezin naar Mongolië te reizen. Daar maakte Rowan tochten te paard en kwam in contact met traditionele genezers.

Toen ze terugkwamen van de verre reis was Rowan een andere jongen, zegt Isaacson. Niet dat zijn zoon niet meer autistisch was, maar de problemen die met zijn autisme gepaard gingen waren drastisch afgenomen. 'Weg waren de driftbuien en de incontinentie,' vertelt Isaacson. Ook had Rowan op reis zijn eerste vriend gemaakt.

Isaacson begon dagen met paarden te organiseren voor autistische kinderen uit de buurt. Dat groeide met hulp van tientallen vrijwilligers uit tot meerdaagse kampen voor 2- tot 12-jarige kinderen uit alle windstreken. 'We leren kinderen niet om paard te rijden,' zegt Isaacson, 'daar zijn andere plekken voor. We proberen communicatie te stimuleren.'

Een van de manieren waarop dat gebeurt, wordt op deze warme middag gedemonstreerd door de blonde Ryan (7), die asperger heeft. Hij woont in de buurt en kwam tot voor kort regelmatig langs om paard te rijden; nu heeft hij dicht bij zijn huis in de stad Austin een trainer die door Isaacson is opgeleid. Isaacson heeft er een paard bij gehaald en houdt het dier vast aan zijn rode halster. Als hij ertegen begint te praten spitst het paard zijn zachte oren alert naar voren. 'One,' zegt Isaacson, terwijl hij met een lange zwarte zweep naar de voorbenen van het dier wijst. Op dat moment tilt het paard zijn linkervoorbeen op. 'Two,' zegt Isaacson. Het linkerbeen gaat omlaag, het rechter wordt geheven.

Tikkertje te paard
Dan is het Ryans beurt om het paard commando's te geven. Op een gegeven moment laat de jongen het paard zelfs een buiging maken en zijn paardentanden bloot lachen. 'Dit soort trucjes stimuleert de communicatie,' zegt Isaacson. 'Omdat het kind een enorme beloning krijgt áls het communiceert. Ook geeft het zelfvertrouwen als je zoiets voor elkaar krijgt.'

In de schaduw vanaf de veranda kijkt Ryans moeder Elizabeth toe. Op het eerste gezicht is er weinig aan Ryan te merken, vertelt ze. Maar als dingen afwijken van de normale gang van zaken kan hij uit zijn dak gaan. 'Zijn therapeut merkte het direct als hij een week niet hierheen was gekomen. Na het paardrijden heeft hij minder meltdowns, minder driftbuien. Door het rijden voelt hij zich zekerder, ook op andere vlakken. Zo heeft hij leren zwemmen, iets waarvoor hij eerst heel angstig was.'

Zach (6) is met zijn moeder Lorraine speciaal uit Engeland gekomen. Zach kreeg de diagnose autisme, vertelt zijn moeder, en begon pas op zijn vierde met praten. Als ik haar vraag wat ze het moeilijkste vindt aan het hebben van een kind met autisme verzucht ze: 'Alles is moeilijk.' Ze vertelt dat haar zoon nu erg vriendelijk en communicatief is, maar moeite heeft met grenzen. 'Ik moet hem leren om zijn vriendjes niet te hard te knuffelen, of om op mensen te springen. Ook raakt hij erg overstuur als er dingen misgaan.'

Een vriendin zag hoe lastig Lorraine het had en wees haar op Isaacsons initiatief. Lorraine las Isaacsons boek De paardenjongen, bekeek de documentaire, en pakte het vliegtuig naar Texas. Nu maakt Zach zich op voor een spelletje tikkertje te paard. Spelletjes met regels vinden veel kinderen met autisme lastig, zegt Isaacson, daarom maken deze onderdeel uit van de training. Hij tilt de blonde Zach bij een van de vrijwilligsters voor in het westernzadel. Als Zach stevig zit, draaft zijn paard weg, zodat hij andere ruiters kan gaan tikken. Het rode zand spat onder de hoeven vandaan, paardenhuiden worden klam van het zweet. Zach kraait van plezier, terwijl zijn paard ervandoor sprint. 'Harder, harder,' schreeuwt hij, 'ik heb gewonnen!'

Wiskunde in het zadel
Wat maakt paardrijden geschikt voor kinderen met autisme? Een groot voordeel is volgens Isaacson dat de begeleider achter het kind in het zadel zit, en het niet direct in de ogen kijkt. Ook zit het kind stevig in het zadel gedrukt, wat veel autistische kinderen prettig vinden. De schommelende beweging voelt fijn aan en zou kinderen aanzetten tot communiceren. 'Doordat je heen en weer schommelt, moet je steeds opnieuw je balans zoeken. Volgens de bekende volwassen autist en hoogleraar Temple Grandin stimuleert dat zelfs de leerprocessen in het brein,' zegt Isaacson. Het maakt de paardenrug volgens hem de ideale plek om informatie te verwerken. Hij geeft kinderen dan ook les - wiskunde, talen, aardrijkskunde - op het paard, iets wat bij zijn eigen zoon vruchten afwierp. 'Toen Rowan breuken moest leren, gebruikte ik de "bak" als metafoor. Ik reed een kwart rond, een half, en een heel. Binnen drie maanden kon hij sommen maken op papier.'

Volgens Isaacson lijken paarden en autistische kinderen in bepaalde opzichten op elkaar. 'Je moet een paard niet zó benaderen,' terwijl hij druk met zijn armen zwaaiend een stap voorwaarts doet naar een van de paarden, dat een beetje achteruitdeinst. 'Of ze heel lang in de ogen kijken. Paarden zijn prooidieren, en daardoor angstige dieren. Je moet ze voorzichtig benaderen. Je kunt hun wereld pas betreden als zij eraan toe zijn. Net als bij mensen met autisme.'

Hij vertelt dat Grandin denkt dat je autistische mensen kunt begrijpen door dieren te bestuderen. Doordat ze op dezelfde manier denken - niet in woorden maar in beelden - zouden autistische mensen vaak goed contact leggen met dieren. 'En net als veel mensen met autisme kennen dieren geen grapjes of sarcasme,' zegt Isaacson.

Geen geneesmiddel
De vraag is natuurlijk hoe effectief de 'paardenjongenaanpak' is. Daar is op dit moment nog geen wetenschappelijk onderzoek naar. Ander onderzoek naar het effect van therapie met dieren - animal-assisted therapy - bij kinderen met autisme is schaars en vaak methodologisch zwak. Wel begint binnenkort aan de universiteit van Texas en de Duke-universiteit een onderzoek naar Isaacsons methode. Kinderen die een Horse boy camp bijwonen, worden vergeleken met kinderen die op de wachtlijst staan. Gaat de eerste groep er op sociaal en cognitief gebied op vooruit? En verbeteren de verhoudingen in hun gezin?

Isaacson: 'We doen hier de dingen die voor mijn zoon Rowan goed werkten. Het grootste deel van de kinderen heeft daar baat bij, ik schat zo'n 70 à 80 procent van de kinderen die ik hier heb gezien.' Maar, zo nuanceert hij: 'Het kan ook níéts opleveren, en het is geen geneesmiddel voor autisme. Het is belangrijk om voor ieder kind afzonderlijk te kijken wat werkt. Als het kind zijn Nintendo wil meenemen op het paard, dan mag dat. Wil het helemaal niet paardrijden, ook goed: dan mag het op de trampoline, of spelen met de geitjes.'

Gestreste ouders
Niet alleen het kind doet mee, ook de ouders. Door ook hen op het paard te zetten slaat Isaacson meerdere vliegen in één klap, vertelt hij. 'Je laat het kind zien dat het paard veilig is. Bovendien kalmeer je de ouders, en daardoor ook het kind.'

Hij vervolgt: 'Ouders zijn vaak zo gestrest als ze hier komen. Dit is een moment waarop ze kunnen ontspannen - en geloof me, dat komt niet vaak voor als je een kind met autisme hebt.' De zorgen om een autistisch kind drukken zwaar op ouders. Ook Isaacson en zijn vrouw beleefden moeilijke tijden. 'Het is heel lastig om ermee om te gaan. Er is geen protocol. Als ouder vraag je je af: gaat mijn kind ooit praten, zal het vriendjes krijgen, wordt het zelfs maar zindelijk?'

Vanmiddag is Zachs moeder Lorraine - pas gescheiden - aan de beurt om te ontspannen. Samen met haar en Zach loop ik via een steil aflopend pad het nabijgelegen bos in. Een van de paarden gaat aan de hand mee. Na een poosje houden we in de schaduw halt, het zonlicht schijnt door de bladeren. De vogels fluiten.

Terwijl de vrijwilligsters een stukje verderop spelen met haar zoon, mag Lorraine tot rust komen op het ongezadelde paard. Eerst ligt ze met haar ogen dicht voorovergebogen op het dier. Haar ledematen hangen losjes aan weerszijden van de warme, zachte rug. Later buigt ze naar achteren en blijft zo een poos ruggelings stil liggen. Het paard zucht en houdt zijn ogen gesloten.

'Dit brengt me helemaal in het hier en nu,' zegt Lorraine een beetje verdwaasd als ze na een tijdje van het paard komt, 'het was net alsof de tijd stilstond. Normaal gesproken leef ik bijna altijd in de toekomst. Ik moet Zach voorbereiden op wat er komen gaat, en omgaan met zijn meltdowns.' Ze vervolgt: 'Er kwam een gevoel van rust over me, alsof dat gespannen gevoel uit me is gezogen. Dit is niet alleen goed voor mijn zoon, maar ook voor mij.'

Een grote stap
Een poosje later zitten we ontspannen na te praten op de veranda. Hond Luna komt steeds een stok brengen die keer op keer moet worden weggegooid. Het lijkt alsof ze nooit moe wordt. De zon zakt langzaam aan de hemel en schijnt behaaglijk op onze huid.

Ik vraag Lorraine of ze al veranderingen opmerkt in Zach. Ze antwoordt: 'Gek, maar daar ben ik helemaal niet mee bezig. Ik ben vooral aan het genieten van het hier en nu, van het feit dat hij zo ontspannen is. Maar nu je het vraagt: gisteren heeft hij voor het eerst op een paard gezeten, en dat ging moeiteloos. Terwijl hij normaal gesproken snel angstig is. Ook speelt hij met de honden, terwijl hij daar thuis in Engeland bang voor is.'

Zach rent ondertussen net zo onvermoeibaar als hond Luna in het rond en verstopt zich in de paardentrailer die even verderop in het veld staat. Hij roept dat we hem moeten komen zoeken. 'Doet hij dat al lang, verstoppertje spelen?' vraagt Isaacson. 'Sinds we hier zijn,' antwoordt Lorraine, 'hij rent door de gangen van het hotel en zegt dat ik hem moet zoeken.' 'Meen je dat nou?' vraagt Isaacson. Hij legt uit dat het voor autistische kinderen moeilijk is om te weten wat er in het hoofd van andere mensen omgaat; om hun perspectief te nemen. Iets wat ook wel theory of mind wordt genoemd. En om verstoppertje te spelen is dat juist wél een vereiste. Je moet immers snappen wanneer de ander je wel of juist niet kan zien. 'Dat is een grote stap voorwaarts,' zegt hij enthousiast. Vol ongeloof spert Lorraine haar ogen open. 'Je maakt een grapje,' zegt ze. Er springen tranen in haar ogen.

Meer weten
- Rupert Isaacson, De paardenjongen, Cargo, €12,50
- Meer informatie over de Horse boy camps in de VS en Groot-Brittannië en vrijwilligerswerk aldaar:horseboymethod.com, horseboycamps.co.uk
- Testjes, adviezen, en meer over autisme en asperger op Psychologie Magazine. Lees ook het dossier autisme.

Copyright © 2011, Pychologie Magazine - Marloes Zevenhuizen

http://www.psychologiemagazine.nl/

Paardentherapie bij autisme op Curaçao

Op Curaçao zijn ongeveer tweehonderd kinderen met autisme. Naast de reguliere behandelwijzen die de verschillende zorginstellingen op het eiland bieden, bestaat er ook een unieke behandelvorm: paardentherapie.

Bij het Savaanhuis komen wekelijks vijftig autistische jongeren om deze behandeling te volgen. “Als een kind druk gedrag vertoont dan wordt het paard ook onrustig. Het paard weerspiegelt het gedrag van het kind”, vertelt hippotherapeut Fahruni Thijssen.
“Hierdoor merkt het kind direct de consequenties van zijn gedrag. Hij kan zijn gedrag aanpassen omdat het een ander gedrag van het paard wil zien.”

Thijssen is sinds 2008 als hippotherapeut aan het Savaanhuis verbonden. De autistische jongeren die ze behandelt hebben meestal moeite met sociaal gedrag en interactie. Dit komt vaak omdat ze de sociale gedragscode’s simpelweg niet begrijpen. Met paarden ontstaat er over het algemeen wel een mate van communicatie, omdat de dieren erg duidelijk zijn in hun signalen naar de mens toe.

Vooruitgang
Daniel (18) is autistisch, onvoorspelbaar en blijft soms in een handeling hangen. Hij komt vijf keer per week naar het Savaanhuis. Op donderdag krijgt hij daar paardentherapie. Door het borstelen en rijden van patronen wordt geprobeerd meer structuur te brengen in Daniels gedrag.

Hij vindt het moeilijk om zelf uit te leggen wat de therapie precies voor werking op hem heeft maar zijn persoonlijke begeleider Gerda Comenencia ziet vooruitgang. Volgens haar heeft Daniel geleerd om zijn reacties beter te beheersen.

“Daniel volgt nu iets meer dan een jaar paardentherapie bij het Savaanhuis. Normaal gesproken heeft hij last van ongecontroleerde bewegingen maar daar heeft hij totaal geen last meer van zodra hij op een paard zit. Op het moment dat hij begint met het schoonmaken van het paard wordt hij rustig.”

Breed spectrum
Het Savaanhuis is onderdeel van de Stichting Opvoedingsondersteuning aan Kinderen met een Handicap (SOKH), een organisatie die alles doet op het gebied van kinderen met een ontwikkelings, sociale of emotionele handicap.

De stichting werd in 2000 opgericht door Inge Boutier die lange tijd directrice was van de toenmalige Stichting Zorg voor Geestelijk Gehandicapten (de huidige SGR Groep). Op dit moment heeft SOKH ongeveer twintig werknemers in dienst op drie verschillende locaties op het eiland.

“Ik heb lang gewerkt als speltherapeute, maar wilde graag aan de slag in een wat breder spectrum”, vertelt Boutier. “Binnen de SOKH onderzoeken wij nieuw aangemelde kinderen en stellen vervolgens een behandelingsplan op.”

Op basis van dit behandelplan wordt een kind geplaatst bij het Therapie en Expertisecentrum dat vooral gericht is op speltraining en muziektherapie, het Medisch Orthopedisch Zorgcentrum dat zich richt op jonge kinderen met ernstige ontwikkelingsproblemen en het Savaanhuis dat naast de paardentherapie ook gestructureerde ochtend- en middagactiviteiten biedt aan kinderen met autisme en aanverwante stoornissen.

Meer mogelijk
In de toekomst hoopt Boutier op deze laatste locatie een geitenboerderij te realiseren waar autistische jongeren zelf geitenkaas kunnen maken. “Er is op het gebied van gehandicaptenzorg veel meer mogelijk dan soms gedacht wordt. De paardentherapie is daar een voorbeeld van en hopelijk kunnen we dit in de toekomst op nog meer manieren laten zien.”

Bron: Wereldomroep

Cavia als smeermiddel...

Autistisch kind socialer met levend dier in de klas
Door: Elmar Veerman

Dieren hebben een positieve invloed op autistische kinderen, dat is al lang bekend. Toch was het nog niet echt netjes onderzocht, vond een Australische onderzoeksgroep. Want werkt levenloos speelgoed niet net zo goed? Nee dus.

Word je als proefdier ingezet bij onderzoek naar autisme, dan heb je het meestal niet zo vreselijk goed getroffen. Er zijn heel wat pogingen om ‘autistische’ muizen en ratten te fokken, om daarmee proeven te doen die kunnen vertellen hoe deze sociale stoornis bij mensen het best behandeld kan worden. Twee cavia’s die meededen aan het onderzoek van Marguerite O’Haire en collega’s hadden meer geluk.

Hun rol bestond voornamelijk uit geknuffeld worden door Australische scholieren met autisme of een verwante stoornis, zoals het syndroom van Asperger of PDD-NOS. Het was een soort wedstrijd, want het onderzoek draaide om de vraag of levende cavia’s beter waren in het stimuleren van sociaal gedrag dan levenloos speelgoed. De cavia’s wonnen: dankzij hun aanwezigheid praatten en lachten de kinderen meer, keken ze begeleiders en klasgenoten vaker aan en lieten ze veel minder probleemgedrag zien, zoals schreeuwen en slaan. Aldus de onderzoekers in PLoS ONE. Of, in minder wetenschappelijke termen: deze kinderen werden blij van de cavia’s.

Dat is min of meer een open deur. Dieren kunnen helpen autistische kinderen socialer te maken, daar gaan al heel veel mensen van uit. In Nederland zijn bijvoorbeeld veel zorgboerderijen die dit toepassen. Een Wagenings onderzoeksrapport uit 2008 stelt onder meer: ‘Volgens de boer(in) helpen dieren kinderen om hun verhaal te vertellen, bieden ze troost en steun, helpen ze bij het maken van contact, bewerkstelligen ze gedragsveranderingen en helpen ze angsten overwinnen.' Die boeren kunnen naar het Australische wetenschappelijk onderzoek wijzen om dat te rechtvaardigen. Al kun je je afvragen hoe blijvend het blijmakende effect van zo’n cavia is; gaat de lol er niet af als je voor de zoveelste keer het hok moet verschonen? Meer dierproeven zijn nodig.

Bron: Wetenschap24

Autisme bij muizen te genezen met medicijnen

Overproductie van bepaalde eiwitten zorgt bij muizen voor autisme-achtige symptomen die door bepaalde medicijnen kunnen worden verminderd. Dat schrijven onderzoekers van de McGill Universiteit in Montreal en de Universiteit van California deze week in het internationale wetenschapsmagazine Nature.

De wetenschappers ontdekten dat de overproductie van zogenaamde neuroligines autisme-achtige gedragseigenschappen bij muizen veroorzaakte. Inclusief repeterend gedrag en beperkingen in de sociale interactie en communicatie. 

Neuroligines zijn eiwitten die betrokken zijn bij de aanmaak van synapsen (de verbindingen tussen hersencellen die verantwoordelijk zijn voor het uitwisselen van informatie tussen deze cellen).

Uit balans
Als het aantal en de activiteit van synapsen uit balans is, heeft dat een verstoorde (overactieve) informatieoverdracht tot gevolg. Wetenschappers wijten autisme vooral aan deze hyperconnectiviteit (oftewel een overschot aan verbindingen) in bepaalde hersendelen. Al eerder ontdekten onderzoekers dat mutaties in neuroliginegenen vaker voorkwamen bij mensen met autisme.

Medicijnen
Hoopgevend was dat het de onderzoekers lukte om de overproductie van deze neuroligines terug te dringen en daarmee de autisme-gerelateerde gedragingen terug te draaien. Ze bereikten dat door de muizen bepaalde kankermedicijnen te geven die de synaptische hyperactiviteit wisten terug te dringen. De medicijnen beperken de aanmaak van eiwitten in het algemeen, en daarmee dus ook die van de neuroligines.

Deze manier van behandelen is vrij grof en (nog) niet geschikt (en zelfs gevaarlijk) voor mensen. De onderzoekers hopen echter dat nu het mechanisme bekend is, er op termijn geschikte medicijnen beschikbaar kunnen komen en medicamenteuze behandeling van autisme mogelijk zal worden.

Zie ook dit Engelstalige artikel.

De autismegeleidehond

Jaarlijks leidt KNGF Geleidehonden meerdere autismegeleidehonden op. Deze bijzondere honden zijn speciaal getraind om jonge kinderen van 3 tot 7 jaar met een autismespectrum stoornis (ASS) buitenshuis te begeleiden. Zij hebben tot doel de mobiliteit van het kind met autisme en het gezin te vergroten. 

Veiligheid zonder strijd
Wij richten ons op gezinnen die vanwege hun autistische zoon of dochter nauwelijks nog de deur uit komen. Sommige kinderen zijn geneigd onverwacht weg te rennen, wat tot gevaarlijke situaties kan leiden. De ouders moeten deze kinderen voortdurend vasthouden. Dat geeft stress, zowel bij ouder als kind. De autismegeleidehond kan dit gedrag (vaak) wegnemen. Het kind wordt gekoppeld aan het tuigje van de hond en de ouder kan via de riem de hond sturen. Als het kind plots wegrent, blokkeert de hond en houdt het kind tegen. De hond biedt daardoor veiligheid en voorkomt strijd tussen ouder en kind. Na verloop van tijd blijkt het uitbreekgedrag bij veel kinderen totaal te verdwijnen.

Van proef naar succes
Buitenlandse hondenscholen boekten goede resultaten met dit type autismegeleidehonden. In 2007 besloten wij dit ook te doen, op proef. Deze proef is met succes afgerond en daarom zijn we in 2010 definitief door gegaan met het opleiden van autismegeleidehonden.

Pluspunten autismegeleidehond

• Door de koppeling met de hond wordt het kind begrensd tijdens het lopen op straat. Dit biedt het kind veiligheid en de ouder ontspanning.
• Uitbreekgedrag vermindert of sterft uit door het stelselmatig negeren ervan.
• Een hond oordeelt niet en wordt niet kwaad. Dit voorkomt escalatie van gedrag.
• Het kind maakt voor het eerst contact, met de hond en met anderen.

“Max vindt zijn veiligheid bij Joël. Hij kan nu, met de hond in zijn nabijheid, rustig op een stoel zitten. Vroeger stuiterde hij alle kanten op. We kunnen Max nu meenemen met uitstapjes. Hij kán niet weg omdat hij vastzit aan Joël. Maar hij wil het ook niet meer. Hij is nu samen met Joël.”
Elke Siebelink, moeder van de autistische Max (5).

Meer informatie: www.geleidehond.nl

Andere blogposts over Hulp- / Geleidehonden: 

http://autismewatnu.blogspot.nl/search/label/Dieren

'Kind met autisme socialer dankzij huisdier'

Een huisdier kan kinderen met autisme helpen om hun sociale vaardigheden beter te ontwikkelen, is de conclusie uit een onderzoek van het Informatie Centrum Autisme in het Franse Bohars ziekenhuis.

Het Franse onderzoeksteam zagen onder meer verbeteringen in het vermogen om te delen en troost te bieden bij autistische kinderen die rond hun vijfde jaar een huisdier kregen. Dit lijkt wel een voorwaarde want kinderen die geen huisdier hebben, maar ook kinderen die geboren werden in een gezin waar al een huisdier aanwezig was, lieten geen enkele verbetering zien. Het maakt niet uit welk huisdier het is, de positieve effecten blijven hetzelfde.

De oorzaak voor dit effect ligt volgens onderzoekleidster Grandgeorge in de specifieke interactie tussen mens en huisdier: "Mensen en huisdieren communiceren met hun eigen signalen en passen vervolgens hun gedrag daar op aan. Huisdieren hebben daardoor een positief effect op de interactie tussen familieleden onderling en kunnen familiebanden zelfs versterken."

Bron: GGZnieuws

Mijn vriend Henry

Dale Gardner is nog een baby als zijn ouders zich realiseren dat er iets niet klopt. Na een eindeloze tocht langs artsen en specialisten wordt de diagnose gesteld: Dale is autistisch. Zijn moeder Nuala is vastbesloten om hem een zo normaal mogelijk leven te geven, maar alle pogingen om Dale uit zijn wereld van obsessieve behandelingen, driftbuien en geweldadigheden te bevrijden zijn tevergeefs.

Alles verandert als Henry, een golden-retrieverpuppy, in huis komt. De bijzondere band en toewijding die al snel ontstaat tussen de jongen en zijn hond helpen Nuala en Jamie Gardner een doorbraak in de ontwikkeling van hun zoon tot stand te brengen.

Mijn vriend Henry is het ontroerende en fascinerende verhaal van een zorgzame en begaafde hond die een klein jongetje leert omgaan met autisme.

Blblion Recensie
Negentien jaar na de geboorte van haar autistische zoon Dale beschrijft de auteur, psychiatrisch verpleegkundige in Groot-Brittanie, haar en zijn strijd voor een volwaardige positie in de maatschappij. Het is echter vooral een ontroerende beschrijving van de genegenheid die ontstaat tussen haar zoon en zijn Golden Retriever. Reeds als puppy ontstaat er een ijzersterke band tussen de twee die naarmate de tijd verstrijkt alleen maar toeneemt.

De auteur beschrijft haar bezoeken aan allerlei specialisten, eerst voor haar zoon en later ook voor haar dochtertje. Niemand heeft echter meer invloed dan Henry, de hond met de lieve ogen. Als hij tenslotte oud en uitgeput een spuitje krijgt, sluit Dale een nieuwe puppy, Henry junior, in zijn hart.

Een vlot geschreven boek dat niet alleen in vakantietijd een breed publiek zal trekken, maar wellicht ook leerkrachten, opvoeders en ouders zal stimuleren tot effectief overleg. Een deel van de verkoopopbrengst komt ten goede van het Autismefonds. Met enkele afbeeldingen in zwart-wit; normale druk.

Hond heeft positief effect bij autisme

Wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat honden een positief effect kunnen hebben op kinderen met autisme. Dit geldt in versterkte mate als de honden speciaal getraind zijn. Autistische kinderen met een dergelijke hond hebben minder stress, kunnen zich beter concentreren en maken gemakkelijker contact met hun omgeving. De aanwezigheid van de hond vermindert vaak ook de angst of driftbuien van het kind. Deze gunstige uitwerking kan optreden, mits de hond zorgvuldig wordt uitgezocht, getraind en ingezet binnen het gezin.

Rust en stabiliteit
Een huishond voor autistische kinderen moet enkele specifieke karaktereigenschappen bezitten. Het is belangrijk dat hij zich gemakkelijk laat aaien en knuffelen. Ook onhandige, stevige knuffels mogen geen probleem voor hem zijn. Dit type hond straalt rust uit en is stabiel. Alleen al daardoor zal de hond een kalmerend effect hebben op het betrokken kind met ASS. Door de hond enkele speciale vaardigheden te leren, wordt zijn waarde nog groter. Bij het PAWS-project van KNGF Geleidehonden leren ouders hoe ze dat kunnen aanpakken.

De hond van Jonas
Bij Kristina’s oudste zoon Jonas (8) is de diagnose hoog functionerend autisme (HFA) gesteld. Hij vraagt veel aandacht, het gezinsleven draait vooral om de zorg voor hem. Grote steun en toeverlaat van de hele familie is Colin. Hij is gezinstherapeut, oppertrooster, scheidsrechter, logopedist, relatietherapeut, clown, personal trainer… oftewel hun beste kameraad. Colin is een hond. ‘De dag dat hij bij ons kwam als puppy, zei Jonas tegen hem: ‘Dag Colin. Jij bent een hond’. Het was de eerste keer dat Jonas direct tegen iemand praatte en oogcontact maakte. De tranen sprongen in mijn ogen’, vertelt Kristina. Later deed Kristina mee met het PAWS training- en begeleidingstraject. Daar leerde ze hoe ze Colin nog meer kon inzetten om haar zoon te helpen. Door met zijn neus even Jonas aan te raken tijdens driftaanval bijvoorbeeld, forceert de hond een pauze, die moeder Kristina benut om Jonas te kalmeren. Dankzij Colin kan Jonas nu ook beter omgaan met vreemde mensen.

PAWS

PAWS (Parents Autism Workshops & Support) is een trainings- en begeleidingstraject voor ouders van autistische kinderen. PAWS helpt hen bij het trainen van hun eigen huishond of begeleidt hen bij het zoeken naar een passende huishond voor deze taak. Zo’n speciaal getrainde huishond kan een zeer positief effect hebben op het gedrag van een kind met ASS. PAWS is een initiatief van KNGF Geleidehonden.

Via workshops en informatiemateriaal helpt PAWS ouders bij het zoeken naar een geschikte huishond en het trainen daarvan. Als het gezin al een eigen huishond heeft, leert de PAWS-workshop de ouders hoe ze deze hond zo kunnen inzetten dat hij van nut is voor hun kind. De huishond kan bijvoorbeeld worden getraind om het kind af te leiden van bepaald gedrag, door een grappig trucje te laten zien. Of de ouder gebruikt de hond als hulpmiddel om het kind iets te leren. Bijvoorbeeld: de hond moet stilzitten voor hij mag eten, het kind moet hetzelfde doen.

Het PAWS-programma beoogt ook het samenbrengen van ouders van autistische kinderen om ervaringen uit te wisselen. Ter ondersteuning van de ouders is er een telefonische hulplijn en de PAWS-website. Met PAWS biedt KNGF Geleidehonden ouders uit de doelgroep kennis en concrete ondersteuning. KNGF Geleidehonden werkt hiervoor nauw samen met de Nederlandse Vereniging voor Autisme.

Voor informatie: 

http://www.paws.nl/

Ook andere organisaties bieden programma's en ccntacten aan met hulp- en begeleidingshonden bij mensen met ASS of een (verstandelijke) handicap.

Een aantal daarvan zijn:
http://www.helpendehonden.nl/
http://www.assistentiehond.nl
http://www.begeleidingshond.nl/
http://www.goldendoodle.nl/wie_zijn_wij2dhonden_en_autisme.html
http://www.zwieten.info/page21/page21.html
http://www.hva-zuidholland.nl/