Sinterklaas en autisme (tips en adviezen)

Sinterklaas is bij uitstek een tijd die onrust veroorzaakt bij kinderen met een vorm van autisme en/ of adhd. Vanaf oktober liggen de pepernoten en chocoladeletters al gebroederlijk naast de kerstballen in de schappen. Speelgoedfolders vallen de brievenbus al binnen.

Overal wordt van alles georganiseerd. In de supermarkt kun je je schoen zetten. Op het werk van papa en mama komt Sinterklaas op bezoek. Bij opa’s en oma’s mag de schoen worden gezet of de sint komt langs. Misschien zit uw zoon op een club of vereniging waar natuurlijk ook de Sintviering niet ontbreekt. Ook op school wordt veel aandacht gegeven aan het Sinterklaasfeest. Tegenwoordig is er ook erg veel aandacht op televisie, op Nickelodeon met de Club van sinterklaas en het Sinterklaasjournaal. Kortom, hierdoor wordt het allemaal heel echt, en juist voor kinderen met autisme is de grens tussen wat echt is en wat fantasie vaag. Een onrustige tijd met veel prikkels en spanning.

Wat maakt deze periode zo moeilijk voor deze kinderen?
De aanloop voor het feest is zolang, dat de vermoeidheid al toeslaat vóór het feest goed en wel kan beginnen. Sommige kinderen weten helemaal niet wat ze moeten vragen omdat ze niet met speelgoed spelen. Sommige kinderen kunnen niet omgaan met verrassingen en willen eigenlijk weten wat ze krijgen. De ander kan niet slapen omdat hij of zij denkt zwarte piet te zien of te horen.

Dan zijn er natuurlijk ook nog de familieleden die wellicht niet begrijpen wat voor effect het autisme heeft in deze periode. Ieder kind wil toch cadeautjes? Gezellig toch, met de hele familie bij elkaar? Zij verwachten blije en vrolijke kinderen te zien als die hun cadeau open maken. Wat doe je dan als je eigenlijk het feest liever zelf thuis viert zonder familie erbij, of als je kind het helemaal niet leuk vindt? Denk hier goed over na, en denk daarbij aan uzelf en uw gezin.

Verder is het in deze periode vaak gewoon teveel en te onoverzichtelijk wat er op deze kinderen afkomt waardoor ze al snel ‘overbelast’ worden, teveel te verwerken krijgen. Ze proberen meestal om zo goed mogelijk grip te houden op de situatie en doen hun uiterste best om mee te doen. Maar als de grens is bereikt (en meestal zijn ze dan al ver over hun grenzen gegaan) kunnen ze agressief of eigenwijs worden of zich terugtrekken. Als ze dit gedrag vertonen, respecteer dan hun grenzen.

Wat kun je doen om overbelasting te voorkomen?
Het allerbelangrijkste advies is voorspelbaarheid. Voorspelbaarheid geeft veiligheid en dat geeft weer rust.

Welke dingen kun je voorspelbaar maken?

1. Wanneer en waar komt de Sint aan, misschien op meer plaatsen? En hoe komt de Sint, op een paard of met de boot?
2. Bedenk goed waar je wel of niet heen gaat. Ben daar zorgvuldig in. Misschien dat uw kind zelf niet wil, of juist overal wel heen wil. Bedenk dat u als ouder het beste kunt overzien wat goed is voor uw kind. Wat anderen of uw kind ook verwachten.
3. Onvoorspelbaar gedrag van de Sint en de Pieten. Moet het kind op schoot bij Sint, wat doen Pieten, brengen ze snoep of strooien ze, maken ze kunsten? Hoe ga je ermee om? Wat spreek je hierover af?
4. Doet de Sint iets in de schoen? Wanneer wel en wanneer niet?
5. Loopt de Sint en piet over het dak of komen ze door de schoorsteen? Of komt hij helemaal niet binnen maar zet je de schoen buiten?
6. Wanneer en waar wordt Sinterklaas gevierd?
7. Maak je de cadeaus voorspelbaar? Pak je ze (samen) in of niet, koop je ze samen of niet…
8. Wie zijn erbij, moet het kind met alles meedoen?
9. Wat kan of mag je kind doen als het te moe wordt of bang? Wat waar en hoelang?
10. Je kunt naar sinterklaasavond toeleven door samen verlanglijstjes te maken en ondertussen er over te praten. Je kunt ook de afspreken visueel maken en duidelijk ophangen.
11. Maak een aftelkalender waarin duidelijk wordt wanneer het kind de schoen mag zetten, sinterklaas aankomt in de woonplaats en wanneer het sinterklaasavond is. Streep elke dag een dag samen door met een dik kruis. Hang de aftelkalender op een duidelijke plek op.

Sinterklaasavond

1. Maak een duidelijk dagplan, hang eventueel een dagritme op.
2. Zorg voor voldoende rustige afleiding overdag. Doe een spelletje, maak een wandeling, bak pepernoten of knutsel een pietenmuts in elkaar. Zorg misschien voor extra hulp om ook uzelf te ontlasten.
3. Wijk niet af van de normale structuur (slaaptijden, rituelen, avondeten etc)
4. Zorg dat er niet teveel cadeaus moeten worden opengemaakt en maak van tevoren afspraken wie wanneer een cadeau mag open maken en of er meteen mee mag worden gespeeld of niet.
5. Als uw kind zich wil terugtrekken maak daarover ook van tevoren afspraken, waar, wanneer en hoelang.
6. Geef het kind een taak (papier weggooien, gedichten voorlezen, drinken inschenken)
7. Als u merkt dat uw kind het niet naar de zin heeft, probeer er dan een positief einde aan te breien. Spreek bijv. af niet alle cadeaus meer open te maken maar pas de volgende dag als de sint weer naar Spanje is.

En dan nog dit: Probeer te genieten van alle positieve dingen in deze periode. Je kunt niet overal op voorbereid zijn, het mag ook best eens fout gaan. En dat zal best af en toe gebeuren, want het is nu eenmaal een spannende tijd.

Overgenomen van de website www.leraar24.nl

Bron: http://www.spectrumbrabant.nl/

Sinterklaas,tips voor kinderen met ADHD en autisme

Auteurs: drs. Carla Visser, ouders, meesters en juffen

Bijna 5 december, de spanning loopt op bij de kinderen. Niet alle kinderen kunnen zo goed met die spanning omgaan. Met name kinderen met autisme en ADHD hebben moeite met de ‘gezellige’ dagen. Drs. Carla Visser, onderwijskundige verbonden aan Groenendaal, het behandelingsinternaat voor kinderen met ADHD en/of PDD-NOS in Groningen, gaf enkele jaren geleden een aantal praktische tips. Sindsdien vullen leerkrachten het lijstje elk jaar aan met nieuwe suggesties.

Tips van drs. Carla Visser

• Om spanning te voorkomen is het wijs om zo veel mogelijk de dagelijkse structuur (vaste patronen van rekenen, taal, lezen en andere vakken) te handhaven tot kort voor de vieringen.
• Om onrust te voorkomen en duidelijkheid te verschaffen is het aan te raden de gang van zaken rond de vieringen vooraf door te spreken (zelf inschatten hoe lang van te voren, een of meerdere dagen, en herhalen op de dag zelf).
• Voor een aantal kinderen met autisme is de spanning rond het te verwachten cadeau te groot; in dat geval is het een optie samen met het kind het cadeau te kopen en iets af te spreken rondom het vervolg. Een tip voor thuis en op school!
• Om de spanning te verminderen op de dag zelf kan het voor een of meerdere van deze kinderen helpen als ze een taak krijgen in het geheel. Te denken valt (met betrekking tot Sinterklaas) aan het bewaken van de zak, cadeautjes aanreiken, trakteren, enz. enz.

Meer suggesties voor ouders en onderwijs

1. Structuur in tijd
Ook structuur in tijd geeft vaak rust. Een kalender met mijters of zwarte pietjes zou gebruikt kunnen worden. Iedere dag die voorbij is markeren met een plaatje. Op de kalender kan ook aangegeven worden wanneer de kinderen de schoen mogen zetten of wanneer er andere activiteiten zijn zoals pietengym. 

Anita Vermeulen, Paedologische Instituutschool Nijmegen.

2. De schoen
Ik heb een zoon van bijna 8 jaar met PDD-NOS en de maand december is heel moeilijk. Met Sinterklaas kunnen wij veel onrust bij hem wegnemen door een briefje in zijn schoen te doen, (meteen de eerste keer als hij de schoen zet) geschreven door Sinterklaas waarin staat wanneer hij zijn schoen mag zetten en wat hij er dan in krijgt. Dit heeft bij hem positief effect. 

Nathalie te Molder

Onze zoon was bang voor een binnenkomende Piet. Wij zetten de schoen bij de buitendeur. Bij ons mag 1 keer de schoen gezet worden en onze oudste zoon pakt ‘s avonds het cadeautje al uit dat hij in de schoen krijgt, terwijl de anderen in bed liggen. Zo kan hij rustig slapen. Het cadeautje blijft wel bij de schoen, zodat zijn broertjes kunnen zien dat hij ook een cadeautje heeft gehad.
Jaap van CNS de Wegwijzer

3. Kalender
Ik heb voor mijn zoon van 5 een kalender gemaakt met foto’s en tekeningetjes erop. Ik begin op 1 november. Alles staat er op: intocht van de Sint, schoenzetten, 5 december, Kerst en zijn eigen verjaardag. Iedere dag streept hij af. Hij is een stuk rustiger. 

Anita te Tilburg

4. Rust en structuur
Het inbouwen van (meer) rustmomenten en het zo goed mogelijk vasthouden aan bestaande structuren (rooster e.d.) is belangrijk. Verandering van sfeer (klas donkermaken en kaarslicht e.d., meer kleurrijke versieringen) kan voor sommige ASS-ers heel verwarrend zijn. Geleidelijke gewenning kan een oplossing zijn, maar dit geeft geen garanties.

Met name bij de puberende ASS-er is het zinvol om inzicht te verschaffen over de bedoeling van onze culturele gebruiken. Helemaal als je ook nog eens te maken hebt met allochtone leerlingen. Vergeet ook niet dat in één groep de niveaus ver uiteen kunnen liggen. Maak dan ook aan de hogere functionerende leerlingen duidelijk dat sommige kinderen nog in Sinterklaas geloven en dat ze dit moeten (proberen) te respecteren. 

Hans de Sain

5. Surprises en lootjes
Juf met een zoon met pdd-nos geeft tips omtrent de surprise. Haar zoon zit in groep 6 en de surprise zorgt voor spanningen, met name over wat je zelf misschien niet terugkrijgt en dat het misschien wel weer stom is, enzovoort. Deze spanning heeft zijn juf heel goed weggenomen door duidelijke criteria te stellen.

• Het mag niet zomaar een doos zijn, je moet zien dat het iets is. Bijvoorbeeld met een dierenkop en poten en een staart eraan, pas dan is het een surprise.
• Er mag geen viezigheid in. (ook prettig om vooraf te weten dat je niet vies hoeft te gaan graaien)
• De surprise mag in principe niet kapot gaan bij het uitpakken.
• De prijs.
• Het gedicht moet 6 regels zijn.
• Laat de surprise 2 dagen van te voren al inleveren en controleer de surprise. De leerling hoeft zich dan geen zorgen meer te maken over de surprise.

Op onze school maken wij lootjes met behulp van een soort vriendenboekjesblad, zodat je altijd al iets weet van de ander (bijv. lievelingsdier, lievelingssport, enz.) En als dit dan overlegd thuis komt, is dit voor iedereen duidelijk en komt de zin vanzelf. Bedenk: voor een kind met pdd-nos is dit heel veel, maar benader het positief: hoe zou jij het willen hebben (mooi), dus dan zijn er afspraken nodig.

Dan nog het maken: want voor iemand met pdd-nos moet het eigenlijk meteen af zijn en als het even niet lukt, is hij er klaar mee. Bedenk als ouder dat je het nooit jouw probleem laat worden: ga eerst ideeën noteren die je kind heeft over de surprise. Kies er dan een uit (kraak onmogelijkheden niet meteen af) en bedenk dan wat je nodig hebt om dit te maken, zoals: hoeveel tijd (in stapjes), materialen en hoe je kind het verder voor zich ziet. Maak afspraken over waar te beginnen en begin klein, bijvoorbeeld met enkel het verven van de doos als basis. Dat geeft vertrouwen dat het goed komt, want het wordt dan meteen al wel iets. Spreek dan af wat je de volgende dag wanneer gaat doen en wat hiervoor nodig is, enz. Zet het op de kalender. Leg er niet te veel druk op, maar plan het in kleinere stapjes, zodat het een positief gebeuren blijft. Maak er zelf ook tijd voor vrij. 

Sylvia. Verder aangevuld door Pauline.

6. Het kado
Wij vinden het vaak leuk als iets een verrassing blijft, maar ik weet uit ervaring dat een kind met ASS het helemaal niet erg vindt om alvast te weten wat er in het kado zit of wat er in de schoen zit. Daarom laat ik mijn zoon dat dus alvast zien. Hij kan beter slapen als hij het al weet en is toch blij verrast alsof hij het nog niet heeft gezien. 

Selma

Over de zorg over de inhoud van de kadootjes hebben wij onze zoon al vroeg verteld dat Sinterklaas geld aan papa en mama geeft om de cadeautjes te kopen, want hij kan toch niet alles weten. Papa en mama kopen de cadeautjes, wat een hele geruststelling is.
Jaap van CNS de Wegwijzer

Onze zoon weet van te voren de belangrijkste cadeaus. De dagindeling voor 5 december wordt van te voren doorgesproken. Gerda

7. Folders
Ik heb een zoon met ADHD. De reclamefolders voor speelgoed werden de weken voor Sinterklaas iedere dag stukgelezen, met alle spanning die daarbij hoorde. Sinds wij een Nee sticker op de deur hebben, krijgen we deze folders niet meer. Dat geeft veel rust. Doordat mijn zoon de folders niet ziet is hij de weken voorafgaand aan Sinterklaas er minder mee bezig. De folders zijn voor ouders vaak via Internet te bekijken. Barbara

Overgenomen van de website speciaalonderwijs.kennisnet.nl

Bron: http://www.spectrumbrabant.nl/

Sinterklaas en kinderenmetautisme, duidelijkheid essentieel

Kinderen in de onderbouw van de basisscholen ervaren de hele Sinterklaastijd als een enerverende en gezellige periode. Wanneer komt hij aan, wanneer mag ik voor de eerste keer m’n schoen zetten, krijg ik wel het favoriete cadeautje van bovenaan mijn lijstje?

Voor kinderen met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) kan de Sinterklaasperiode helaas zorgen voor nog meer onzekerheden en extra onrust. Daar waar het vaak al moeilijk is om de gewone wereld te begrijpen, geeft de hele Sinterklaastraditie veel redenen om van slag te zijn.

Cadeautjes door de schoorsteen?
Kinderen met ASS hebben de neiging om de wereld en alles wat er gebeurt te letterlijk te nemen. Daar waar kinderen zonder Autisme bijna willen geloven dat de cadeautjes door de schoorsteen komen, zal dat aan kinderen mét Autisme zeker uitgelegd moeten worden. Wat dacht u van een Sinterklaas die compleet met Pieten én paard over de daken loopt? Dit is aan kinderen met ASS bijna niet te verkopen.

Iets anders waar zij grote moeite mee hebben is onzekerheid. Daarom dwingen ze in de dagelijkse routine ook veel zekerheden af: elke dag op dezelfde tijd eten, elke dag dezelfde volgorde van handelingen voor het slapen gaan. In de klassen voor kinderen met Autisme wordt het dagrooster vaak ondersteund met pictogrammen.

Altijd weer naar huis
Met deze plaatjes worden alle activiteiten van een schooldag verbeeld en kan een kind met ASS bijvoorbeeld rustig de pauze in gaan, omdat hij door de pictogrammen al bevestigd heeft gekregen dat er na de pauze gerekend gaat worden. Er is zelfs een pictogram voor “Naar Huis Gaan.” Elke schooldag kent dan ook hetzelfde einde. Je gaat altijd weer naar huis.

Maar hoe zit dat dan met Sinterklaas? Hij komt elk jaar weer aan; in expat-gemeenschappen vaak op een exotische manier. Maar wanneer gaat hij weer weg? Goedgelovige kinderen hebben na het Heerlijk Avondje genoeg aan de uitleg dat de Sint weer naar Spanje is, maar voor veel kinderen, zeker voor die met een stoornis in het Autistisch Spectrum, is die uitleg toch te mager.

Dag Sinterklaasje, da-hag
Voor hen zou het goed zijn als er ook een uittocht van Sinterklaas zou zijn. Ik zie dan iets voor me van een dankbare en gezellige menigte die de Sint weer uitzwaait onder het zingen van “Dag Sinterklaasje”. Zelfs de Nederlandse Vereniging voor Autisme heeft de publiciteit gezocht om te pleiten voor de uittocht van Sinterklaas. De goedheiligman en zijn Pieten vertrekken met de boot richting Spanje en alle ouders en kinderen kunnen hem met eigen ogen zien vertrekken. Vooralsnog verzorgt alleen Haarlem zo'n uittocht.

Tips
Dit brengt me bij enkele tips om de Sinterklaasperiode voor kinderen, en zeker voor kinderen met Autisme, dragelijk en misschien zelfs leuk te maken:

-Wees duidelijk

Vertel, eventueel ondersteund door een aftel-kalender, wanneer Sinterklaas aan komt en wanneer het pakjesavond is.

-Maak “afspraken” met Sinterklaas 

Spreek bijvoorbeeld tijdens een ‘mailwisseling’ met de Mail-Piet af wanneer hij langskomt om iets in de schoen te doen en vertel dit als de gewoonste zaak van de wereld aan uw kind. Bijvoorbeeld: “Mail-Piet heeft gemaild en als je morgenochtend wakker wordt heeft hij iets in je schoen gedaan.”

-Geen verrassingen
Kinderen houden van spanning, maar verrassingen moeten niet te groot zijn, zeker niet voor kinderen met ASS. Bijvoorbeeld: als u op pakjesavond een Sinterklaas heeft kunnen regelen die daadwerkelijk langskomt met de pakjes, dan kunt u overwegen om het ‘gewoon’ van te voren te vertellen. Dus: niet lang de spanning er in houden óf de Goedheiligman langs komt, maar gewoon genieten: ”Ja, Sinterklaas heeft ons een mailtje gestuurd of opgebeld en hij komt vanavond zelf langs om de zak met cadeautjes te brengen.

Bij kinderen met een nog grotere ‘zekerheidsbehoefte’ kun je zelfs van te voren zeggen hoe laat hij komt, met hoeveel pieten en hoelang hij blijft. In het algemeen is het leuker om te genieten van een goed bezoek van Sinterklaas dan van de onzekerheid of hij wel of niet komt of hoeveel Pieten erbij zullen zijn. En als u weet dat de Sint niet komt, maar dat er wel cadeautjes zullen zijn, is dat voor kinderen ook prettig om te weten: zonder al die spanning zullen ze nog meer kunnen genieten van de zak met cadeautjes.

Met de nodige creativiteit is het bovenstaande natuurlijk te vertalen naar allerhande situaties waar normaliter veel onduidelijk is zoals: wanneer gaan we op vakantie, wat eten we vanavond, wat gaan we in het weekend doen, wanneer komen opa en oma op bezoek, hoe lang blijven ze, enz. enz.

Ik wens u een gezellige en voorspelbare Sinterklaastijd.

Overgenomen van de website www.rnw.nl

Bron: www.spectrumbrabant.nl

"Kleine Piet"

Een voorleesboek over een kleine zwarte Piet met autisme en ADHD. Jody Hens, zelf gediagnosticeerd met ADHD en autisme, schreef dit inspirerende boekje om aandacht te vragen voor het onderwerp en geld in te zamelen voor belangenverenigingen voor autisme en ADHD. De aftrap van de actie vindt plaats op zondag 13 november in Eindhoven, voorafgaand aan een sinterklaasviering speciaal voor kinderen met autisme of ADHD.

Herkenning
Jody weet uit eigen ervaring hoe moeilijk het is voor kleine kinderen met ADHD en/of autisme om de wereld om hen heen te begrijpen. Voor veel van deze kinderen brengt de periode rond Sinterklaas zoveel onrust en onduidelijkheid met zich mee dat zij niet in staat zijn te genieten van het feest. Het voorleesboekje over Kleine Piet vertelt over de avonturen van dit Pietje met autisme en ADHD en geeft veel herkenning bij kinderen met vergelijkbare problemen. Ook voor kinderen zonder een diagnose is het boekje zeer geschikt; het geeft aanleiding om na te denken over “anders zijn” en het helpen van elkaar.

Aftrap actie met Sinterklaasviering
Jody presenteerde het eerste exemplaar van haar boek op zondag 13 november 2011 op de locatie van Spectrum Brabant in Eindhoven. In aanwezigheid van Sinterklaas en zwarte pieten werd de aftrap voor de actie gegeven. Aansluitend vond een speciale, prikkelarme Sinterklaasviering plaats, volledig afgestemd op kinderen met autisme of ADHD.

Voor informatie en bestellen, kijk op de website http://www.kleinepiet.nl

'Duidelijkheid over bestaan Sint helpt bij kinderen met autisme'

Ouders kunnen hun kinderen met autisme helpen in deze stressvolle periode door ze - in het uiterste geval - te zeggen dat de sint niet bestaat, dat het allemaal een toneelstukje is en dat ze op 5 december dit, dit en dat in hun schoen kunnen verwachten. Dat oppert psychiater Matt van der Reijden, verbonden aan het centrum voor autisme Leo Kannerhuis.Voor veel kinderen zijn de weken in aanloop naar Sinterklaas een spannende tijd, maar ook voor veel ouders is het een slopende periode. Vooral voor angstige kinderen en kinderen met ontwikkelingsstoornissen, die graag vasthouden aan vaste patronen, leveren de maanden november en december veel stress op.

'Hoe kan Sinterklaas mijn cadeautjes brengen als wij geen schoorsteen hebben? Komt hij dan 's nachts door ons huis sluipen? Krijg ik wel wat ik op mijn lijstje heb staan?', dat zijn dingen waar autistische kinderen mee te kampen hebben, volgens Van der Reijden.

'Normale' kinderen zijn hier ook mee bezig, maar autisten zijn hier obsessiever in. Zij rusten niet voordat ze al hun vragen duidelijk en ondubbelzinnig beantwoord hebben. 'Kinderen met autisme kunnen niet goed omgaan met onzekerheid. Door veel vragen te stellen zoeken ze zekerheid', legde de psychiater uit.

Ouders die hun autistische kinderen niet willen vertellen dat Sinterklaas eigenlijk niet bestaat, kunnen de onrust ook wat temperen door een duidelijker verhaal op te hangen, of door het verhaal zo om te buigen dat de kinderen het minder eng vinden. 'Ze kunnen bijvoorbeeld samen met hun kind een briefje schrijven om te vragen of Sinterklaas en de Zwarte Pieten de cadeautjes in de tuin willen brengen in plaats van binnen. Dan hoeft een kind 's nachts niet bang wakker te liggen om te luisteren of het een indringer hoort', stelt Van der Reijden voor.

De spanning waar autistische kinderen in aanloop naar 5 december mee te kampen krijgen, kan zich uiten in prikkelbaarheid, druk en agressief gedrag, moeheid en slapeloosheid. Maar ook kinderen met andere stoornissen, zoals bijvoorbeeld ADHD, hebben last van de spanning en onzekerheid die vooraf gaat aan het bezoek van Sinterklaas. 'Vroeger werkte ik veel met kinderen met ADHD. In november kreeg ik erg vaak de vraag van ouders of de dosis medicatie omhoog kon, omdat hun kind weer zo onrustig was geworden. Ik antwoordde dat ik dat niet zou doen, dat we in januari wel weer zouden praten. Het hing allemaal samen met de sint die net in het land was', aldus Van der Reijden.

Zie ook: Sinterklaas en Autisme

A.S.S...

Bron: kindmetautisme.nl

(Met dank aan @Trompetfred)

Sinterklaas en autisme

Sinterklaas is bij uitstek een tijd die onrust veroorzaakt bij kinderen met een vorm van autisme en/ of adhd. Vanaf oktober liggen de pepernoten en chocoladeletters al gebroederlijk naast de kerstballen in de schappen. Speelgoedfolders vallen de brievenbus al binnen.

Overal wordt van alles georganiseerd. In de supermarkt kun je je schoen zetten. Op het werk van papa en mama komt Sinterklaas op bezoek. Bij opa’s en oma’s mag de schoen worden gezet of de sint komt langs. Misschien zit uw zoon op een club of vereniging waar natuurlijk ook de Sintviering niet ontbreekt. Ook op school wordt veel aandacht gegeven aan het Sinterklaasfeest. 

Tegenwoordig is er ook erg veel aandacht op televisie, op Nickelodeon met de Club van sinterklaas en het Sinterklaasjournaal. Kortom, hierdoor wordt het allemaal heel echt, en juist voor kinderen met autisme is de grens tussen wat echt is en wat fantasie vaag. Een onrustige tijd met veel prikkels en spanning.

Wat maakt deze periode zo moeilijk voor deze kinderen?
De aanloop voor het feest is zolang, dat de vermoeidheid al toeslaat vóór het feest goed en wel kan beginnen. Sommige kinderen weten helemaal niet wat ze moeten vragen omdat ze niet met speelgoed spelen. Sommige kinderen kunnen niet omgaan met verrassingen en willen eigenlijk weten wat ze krijgen. De ander kan niet slapen omdat hij of zij denkt zwarte piet te zien of te horen.

Dan zijn er natuurlijk ook nog de familieleden die wellicht niet begrijpen wat voor effect het autisme heeft in deze periode. Ieder kind wil toch cadeautjes? Gezellig toch, met de hele familie bij elkaar? Zij verwachten blije en vrolijke kinderen te zien als die hun cadeau open maken. Wat doe je dan als je eigenlijk het feest liever zelf thuis viert zonder familie erbij, of als je kind het helemaal niet leuk vindt? Denk hier goed over na, en denk daarbij aan uzelf en uw gezin.

Verder is het in deze periode vaak gewoon teveel en te onoverzichtelijk wat er op deze kinderen afkomt waardoor ze al snel ‘overbelast’ worden, teveel te verwerken krijgen. Ze proberen meestal om zo goed mogelijk grip te houden op de situatie en doen hun uiterste best om mee te doen. Maar als de grens is bereikt (en meestal zijn ze dan al ver over hun grenzen gegaan) kunnen ze agressief of eigenwijs worden of zich terugtrekken. Als ze dit gedrag vertonen, respecteer dan hun grenzen.

Wat kun je doen om overbelasting te voorkomen?
Het allerbelangrijkste advies is voorspelbaarheid. Voorspelbaarheid geeft veiligheid en dat geeft weer rust.

Probeer het sinterklaasfeest thuis en op school zo voorspelbaar mogelijk te maken. Worden er lootjes getrokken, dan kan het verstandig zijn het kind met autisme al te laten weten wat hij of zij krijgt en wanneer het precies aan de beurt is tijdens de pakjesronde op school. Geef ook aan wat er die dag precies gaat gebeuren en wanneer het afgelopen is. Is het kind bang voor Sinterklaas, vertel dan wie er voor sinterklaas speelt. Soms kan het voor het kind al een opluchting zijn te weten dat Sinterklaas niet echt bestaat.

Wordt de spanning toch te veel, dan kan het verstandig zijn als de school het kind een dagje vrijgeeft (in overleg met de ouders). Dit geldt ook voor de kerstviering, Oud en Nieuw en straks voor carnaval. Door ze niet echt te laten deelnemen aan deze evenementen op school, doe je ze niet te kort. Wel scheelt het vaak veel stress.


Welke dingen kun je voorspelbaar maken?

1. Wanneer en waar komt de Sint aan, misschien op meer plaatsen? En hoe komt de Sint, op een paard of met de boot? 
2. Bedenk goed waar je wel of niet heen gaat. Ben daar zorgvuldig in. Misschien dat uw kind zelf niet wil, of juist overal wel heen wil. Bedenk dat u als ouder het beste kunt overzien wat goed is voor uw kind. Wat anderen of uw kind ook verwachten. 
3. Onvoorspelbaar gedrag van de Sint en de Pieten. Moet het kind op schoot bij Sint, wat doen Pieten, brengen ze snoep of strooien ze, maken ze kunsten? Hoe ga je ermee om? Wat spreek je hierover af? 
4. Doet de Sint iets in de schoen? Wanneer wel en wanneer niet? 
5. Loopt de Sint en piet over het dak of komen ze door de schoorsteen? Of komt hij helemaal niet binnen maar zet je de schoen buiten? 
6. Wanneer en waar wordt Sinterklaas gevierd? 
7. Maak je de cadeaus voorspelbaar? Pak je ze (samen) in of niet, koop je ze samen of niet… 
8. Wie zijn erbij, moet het kind met alles meedoen? 
9. Wat kan of mag je kind doen als het te moe wordt of bang? Wat waar en hoelang? 
10. Je kunt naar sinterklaasavond toeleven door samen verlanglijstjes te maken en ondertussen er over te praten. Je kunt ook de afspreken visueel maken en duidelijk ophangen. 
11. Maak een aftelkalender waarin duidelijk wordt wanneer het kind de schoen mag zetten, sinterklaas aankomt in de woonplaats en wanneer het sinterklaasavond is. Streep elke dag een dag samen door met een dik kruis. Hang de aftelkalender op een duidelijke plek op. 

Sinterklaasavond

1. Maak een duidelijk dagplan, hang eventueel een dagritme op. 
2. Zorg voor voldoende rustige afleiding overdag. Doe een spelletje, maak een wandeling, bak pepernoten of knutsel een pietenmuts in elkaar. Zorg misschien voor extra hulp om ook uzelf te ontlasten. 
3. Wijk niet af van de normale structuur (slaaptijden, rituelen, avondeten etc) 
4. Zorg dat er niet teveel cadeaus moeten worden opengemaakt en maak van tevoren afspraken wie wanneer een cadeau mag open maken en of er meteen mee mag worden gespeeld of niet. 
5. Als uw kind zich wil terugtrekken maak daarover ook van tevoren afspraken, waar, wanneer en hoelang. 
6. Geef het kind een taak (papier weggooien, gedichten voorlezen, drinken inschenken) 
7. Als u merkt dat uw kind het niet naar de zin heeft, probeer er dan een positief einde aan te breien. Spreek bijv. af niet alle cadeaus meer open te maken maar pas de volgende dag als de sint weer naar Spanje is. 

En dan nog dit: Probeer te genieten van alle positieve dingen in deze periode. Je kunt niet overal op voorbereid zijn, het mag ook best eens fout gaan. En dat zal best af en toe gebeuren, want het is nu eenmaal een spannende tijd.