NICHES BIEDEN BIJ CHRONISCHE PROBLEMEN

Sinds we in gesprek zijn over de transitie van de jeugdzorg naar de gemeenten, zie ik voortdurend de kansen. Ik wil er hier één in het bijzonder voor het voetlicht brengen: de mogelijkheden die nu open liggen om gezamenlijk gezinnen waar chronische problemen aan de orde zijn, nu eindelijk eens écht goed te helpen.

Een chronisch probleem is iets wat niet over gaat, waar je je toe hebt te leren verhouden, maar evengoed waar een zorgzame samenleving zich toe hoort te verhouden. Een verstandelijke beperking, ADHD, autisme, een persoonlijkheidsstoornis zijn voorbeelden , maar ook armoede blijkt volgens sociologen helaas in dit rijtje thuis te horen. Chronische problemen passen slecht bij ons idee van de maakbare samenleving, die waarin we doelen stellen, willen veranderen en er voor gáán. Het past ook slecht bij behandelen als daarmee beoogd wordt dat de daarbij behorende klachten moeten worden verholpen. Ik heb veel behandelaars in de jeugd-GGZ en in de jeugdzorg er hun tanden op stuk zien bijten en het is zondermeer slecht voor de ‘outcome’ statistieken. Chronische problemen worden vaak onvoldoende onderkend en als het wel gebeurt, worden er zelden de juiste consequenties aan verbonden. Meestal blijven we praten. Praten is wel een essentieel onderdeel van behandelen. Het belangrijkste instrumentarium van de hulpverlener sinds Sigmund Freud is het gesprek.

Een voorbeeld waar ik kansen zie is bijvoorbeeld een kind met autisme. Je kunt het vaststellen (diagnosticeren), dan kun je nog iets aan bewustwording doen (psycho-educatie) en eventueel ouders een cursus geven in het omgaan met dit speciale kind. Dat is het helaas wel wat betreft behandelen. Vanaf dat moment wordt het belangrijk dat de samenleving dit opgroeiende kind, straks volwassene, niches biedt van waaruit het zich, naar eigenvermogen, zo zelfstandig mogelijk kan ontwikkelen en kan gaan participeren in die samenleving. Jeugdhulpverleners horen dan een stapje terug te doen, maar wel op de achtergrond aanwezig zijn om zo nodig eens even korte ondersteuning te bieden. Denk daarbij aan levensfaseovergangen en andere impactvolle gebeurtenissen, waarin de bijzondere kwetsbaarheid van deze mensen tot problemen kan leiden, een regelmatige onderhoudsbeurt. Vervang autisme hier door verstandelijk beperking of persoonlijkheidsstoornis, en je hebt ongeveer hetzelfde verhaal. Jeugdhulpverleners kunnen het vaststellen en kunnen nog wat aan de acceptatie daarvan doen, maar vanaf dat moment moet de samenleving het gaan overnemen. En daar zijn de gemeenten aan zet. Club- en buurthuiswerk, verenigingsleven, passend onderwijs, werkervaringsplaatsen, beschermde werkplekken, de buurtregisseur, een sociaal loket, aangepaste huisvesting, etc. Hier liggen unieke kansen voor gemeenten om samen met jeugdhulpverleners voor en met deze groepen zorgvragers duurzame maatschappelijke arrangementen te bouwen. Als dat gebeurt is de transitie voor mij al grotendeels geslaagd. Gaan we dat doen of blijven we praten?

Flip Dronkers

www.binnenlandsbestuur.nl

Hervorming langdurige zorg en de Jeugdwet

Het kabinet wil in 2015 de langdurige zorg hervormen. Onderdelen van de AWBZ en de Zvw verschuiven naar de nieuwe Jeugdwet. Gemeenten zijn vanaf 2015 verantwoordelijk voor deze wet.
Gemeente vanaf 2015 verantwoordelijk voor de Jeugdwet

De gemeente wordt verantwoordelijk voor:

• alle vormen van jeugdhulp, inclusief specialistische hulp zoals jeugd-vb (jongeren met een verstandelijke beperking), jeugd-ggz en jeugdzorgplus (gesloten jeugdzorg);
• de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen;
• de uitvoering van de jeugdreclassering.

Deze verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in de nieuwe Jeugdwet.

Zorg in de nieuwe Jeugdwet
Voor kinderen en jongeren onder de 18 jaar valt onder andere deze zorg (voorheen AWBZ, Zorgverzekeringswet) onder de nieuwe Jeugdwet:

• behandeling, al dan niet met verblijf voor jongeren met een psychische stoornis;
• behandeling, al dan niet met verblijf, voor jongeren met een (licht) verstandelijke beperking;
• begeleiding, persoonlijke verzorging en het bijbehorend kortdurend verblijf voor jongeren met een beperking, stoornis of aandoening;
• vervoer van en naar de locatie (binnen of buiten de gemeente) waar jeugdhulp voor jongeren met een beperking, stoornis of aandoening wordt geboden.

Verstandelijke beperking: Jeugdwet of Wlz
Alle zorg voor kinderen tot 18 jaar met een verstandelijke beperking valt vanaf 2015 onder de Jeugdwet. Het onder andere om deze zorg (voorheen AWBZ):

• begeleiding;
• persoonlijke verzorging;
• kortdurend verblijf;
• behandeling;
• verblijfszorg (ZZP).

Alleen de zorg voor kinderen en jongeren met ernstige verstandelijke, lichamelijke of meervoudige beperkingen valt vanaf 2015 onder de Wet langdurige zorg (Wlz). Het gaat dan om kinderen die blijvend de hele dag intensieve zorg en toezicht dichtbij nodig hebben. Ook de zorg voor sterk gedragsgestoorde licht verstandelijk beperkten (SVLVG) wordt onderdeel van de Wlz.

Behandeling jongeren met een zintuigelijke beperking
Behandeling van kinderen en jongeren onder de 18 jaar met een zintuiglijke beperking is vanaf 2015 onderdeel van de Zorgverzekeringswet (Zvw).

Jeugdhulpplicht
Gemeenten krijgen vanaf 2015 jeugdhulpplicht. Jongeren met een beperking, stoornis of aandoening en hun ouders kunnen bij de gemeente terecht voor hulp en ondersteuning bij opgroeiproblemen en opvoedproblemen.

www.rijksoverheid.nl/

Weerbaarheid kan risico op kindermisbruik verkleinen

Kindermisbruikers interpreteren de reactie van kinderen op seksuele aanrakingen sneller als positief dan andere mannen. Een duidelijk afwijzende reactie kan het risico op misbruik verkleinen, stelt psycholoog Inge Hempel. Zij promoveerde op 27 november aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Hempel deed onderzoek onder 47 mannen die veroordeeld zijn voor fysiek seksueel contact met kinderen, 20 exhibitionisten en gebruikers of verspreiders van kinderporno en 40 niet-delinquente mannen. Kindermisbruikers denken anders over seks met kinderen dan andere mannen. Zij denken bijvoorbeeld sneller dat een kind seks wil als het op schoot wil zitten. Ook interpreteren ze onduidelijke emotionele reacties als giechelen of passief zijn als instemming met seksueel contact.

Hempel pleit ervoor het brede publiek te onderwijzen over seksueel misbruik van kinderen. Volwassenen moeten leren dat kinderen geen seks willen, ongeacht hun emotionele reactie. En kinderen moeten leren hoe zij moeten reageren op seksuele confrontaties met volwassenen en hoe zij zich kunnen verzetten tegen ongewenst fysiek contact.

Bron: Erasmus MC / NJI

Meer informatie:
Bericht Erasmus MC
NJi-dossier Kindermishandeling: Beschermende factoren

Kinderombudsman bezorgd over transitie jeugdzorg

Kinderombudsman Marc Dullaert maakt zich zorgen over het verplaatsen van de jeugdzorg naar de gemeenten. Dat stelt hij naar aanleiding van de onlangs verschenen Kinderrechtenmonitor 2013.

Volgens Dullaert ontbreekt het op dit moment aan afspraken over de minimale kwaliteit die gemeenten moeten gaan leveren. Verder maakt hij zich zorgen over de vraag of de veranderingen niet te snel en te onzorgvuldig verlopen. Ook kinderen die tijdens de ingrijpende stelselherziening te maken krijgen met problemen hebben recht op volwaardige jeugdzorg, stelt Dullaert in de monitor. Hij wil dat de overheid garandeert dat kinderen niet de dupe worden van de herziening en bijvoorbeeld niet in elke gemeente op goede zorg kunnen rekenen.

De Kinderombudsman stelt verder dat kinderen in Nederland nog niet de zorg en voorzieningen krijgen die ze volgens het Kinderrechtenverdrag moeten krijgen. Dit heeft vaak te maken met bureaucratie. Nog te veel kinderen moeten volgens de ombudsman te lang wachten op geïndiceerde jeugdzorg en tijdens de wachtperiode is onvoldoende toezicht op hun veiligheid. Ook worden kinderen nog niet voldoende effectief beschermd tegen kindermishandeling, hoewel de invoering van de verplichte meldcode kindermishandeling een winstpunt wordt genoemd in de Kinderrechtenmonitor.

Volgens de Kinderombudsman leven door de economische crisis steeds meer kinderen in armoede, op dit moment geldt dit voor 1 op de 9 kinderen in Nederland. Dat zijn ruim 371.000 kinderen. Bezuinigingen in de zorg belemmeren bovendien de toegang tot zorg voor kinderen.

Bron: medischcontact.artsennet.nl

Dossier Nieuwe Jeugdwet (Balansdigitaal)

In dit dossier vindt u informatie en berichtgeving over de nieuwe jeugdwet, decentralisatie van zorg naar de gemeenten en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
Informatie over de nieuwe Jeugdwet

Als het wetsvoorstel Wet maatschappelijke ondersteuning wordt aangenomen door de Eerste Kamer zal er per 1 januari 2015 veel veranderen. De gemeenten gaan dan bepalen of een kind met ernstige gedragsproblematiek nog begeleiding krijgt, en hoe die begeleiding er dan uitziet. Later gaan ook de jeugdzorg en de jeugd-ggz over naar de gemeenten.

Een deel van de groep jongeren die nu een Wajonguitkering krijgt, gaat vallen onder de Wet werk en inkomen en zal niet meer voor een Wajonguitkering in aanmerking komen. Elke gemeente bepaalt straks zijn eigen beleid. De gevolgen van de overheveling van zorg naar de gemeenten zullen dus in iedere gemeente anders zijn.

Wat verandert er voor u?
In Balans Magazine van april 2013 staat een artikel over de nieuwe Jeugdwet: Wat verandert er voor u?

Als aanvulling hierop heeft Balans een verhelderend stuk geschreven: Alle zorg voor jeugd naar de gemeenten (april 2013) waarin besproken wordt:

• welke zorg naar de gemeenten gaat
• wat dit concreet betekent
• wat u ervan gaat merken
• en wat u kunt doen

Ook de samenhang met de invoering van de Wet passend onderwijs komt aan de orde.

Stuur uw gemeente een brief
De stoornissen van kinderen uit de doelgroep van Balans zijn aan de buitenkant niet direct zichtbaar. Er is een grote kans dat er bij gemeenten onvoldoende kennis is, waardoor onze kinderen door de bezuinigingen buiten de boot gaat vallen. Juist nu de gemeenten zich aan het voorbereiden zijn en keuzes moeten maken is het goed om uw stem te laten horen.

Voorbeeldbrieven
Balans heeft twee voorbeeldbrieven samengesteld die u naar uw gemeente kunt sturen. De eerste is een voorbeeld van een brief die meer in algemene zin aandacht vraagt voor leer- en gedragsstoornissen. Het tweede voorbeeld is een brief die u kunt inkleuren met uw persoonlijke omstandigheden.

• Algemene voorbeeldbrief
• Persoonlijke voorbeeldbrief 

Lees meer in Dossier nieuwe Jeugdwet 

Bron: Balansdigitaal

Meer verzet tegen nieuwe Jeugdwet

De Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) en Balans, de vereniging van ouders van kinderen met ontwikkelingsstoornissen regio Groningen/Drenthe, maken zich grote zorgen over de nieuwe Jeugdwet.

Vanaf 2015 wordt de jeugdzorg waarschijnlijk overgedragen aan gemeenten. Nu ligt die verantwoordelijkheid nog bij het Rijk en provincies. Dit geldt dan ook voor de geestelijke gezondheidszorg voor kinderen. NVA en Balans verwachten dat er grote verschillen ontstaan tussen gemeenten. Ze vrezen dat kinderen met ontwikkelingsstoornissen in de ene gemeente wél de benodigde zorg zullen krijgen, terwijl een andere gemeente dit soort psychische stoornissen zal afdoen als gedragsproblemen die ouders zelf moeten oplossen.

Eerder dit jaar uitte kinder- en jeugdpsychiatrie-organisatie Accare in Assen al dezelfde zorgen. Een aantal psychiaters, therapeuten en pedagogen heeft een petitie opgezet om de veranderingen in de geestelijke jeugdzorg tegen te gaan. Inmiddels hebben ruim 36.000 mensen hun digitale handtekening achtergelaten op petitiejeugdggz.nl.

Zie ook: 'Kinderen met psychische problemen dupe van jeugdzorgwet'

Bron: rtvdrenthe.nl