Outsider kunst uit Japan in "Het Dolhuys" in Haarlem

Museum Het Dolhuys in Haarlem presenteert tot en met 2 september 201'Verborgen schoonheid uit Japan', een tentoonstelling met bijna 1000 kunstwerken van 46 verschillende kunstenaars. Deze grote verzameling schilderijen, sculpturen en objecten toont de tot voor kort verborgen Japanse Outsider Art: kunst gemaakt door mensen die niet zijn opgeleid tot kunstenaar, maar die wel degelijk bijzondere werken maken.

"De esthetische schoonheid van deze kunstwerken raakt mij. De tentoonstelling laat een geheel nieuwe kant van Japan zien," - aldus Hans Looijen, directeur van Het Dolhuys, nationaal museum van de psychiatrie in Haarlem.

Looijen bezocht in 2010 de tentoonstelling ‘Art Brut Japonais’ in Parijs waar sommige van deze kunstenaars voor het eerst hun werk exposeerde. De tentoonstelling trok 120.000 bezoekers en was een groot succes. Hij was benieuwd naar de persoonlijke verhalen van de makers en reisde naar Japan.

De meeste kunstenaars hebben een psychiatrische aandoening, autisme en/of een verstandelijke handicap en hij zocht hen op in diverse instellingen. Looijen selecteerde zesenveertig kunstenaars met bijna 1000 kunstwerken voor de expositie in museum Het Dolhuys. Zo’n 25 kunstenaars exposeren voor het eerst in Europa.

Op de tentoonstelling ‘Verborgen schoonheid uit Japan’ is onder meer werk van Marie Suzuki (1979) te zien. Gefascineerd door het menselijk lichaam, maakt zij expressieve schilderijen.

Haar werk is gebaseerd op jeugdherinneringen, kunst is een onmisbare uitlaatklep. "Drawing seems to help her relax", - aldus haar biografie.

Ook bijzonder is het werk van Shinichi Sawada (1982). Op een zeer perfectionistische manier maakt hij aardewerken beelden die er uit zien als vriendelijke monsters.

Sawada heeft een autistische stoornis en praat nauwelijks; hij communiceert via de kunst. Sawada heeft inmiddels zelfs diverse van zijn werken tot in Amerika verkocht.





‘Verborgen schoonheid in Japan’ is een taboedoorbrekende tentoonstelling. In de Japanse cultuur wordt "gekte", nog veel meer dan in Nederland, als eng beschouwd. Mensen met een psychiatrische aandoening worden vaak letterlijk binnen gehouden. Door middel van hun kunstwerken maken zij in museum Het Dolhuys contact met de buitenwereld.

Ter gelegenheid van de tentoonstelling verschijnt een catalogus met de biografieën van alle 46 kunstenaars.

De tentoonstelling is tot stand gekomen door samenwerking met de ‘Aiseikai Organization’ en het No-Ma ‘Borderless art’ museum in Japan. ‘Verborgen schoonheid uit Japan’ is te zien van 3 april tot en met 2 september 2012.


Museum Het Dolhuys

Autistisch Talent..!

"It seems that for success in science and art, a dash of autism is essential..."
- Hans Asperger 


Zijn vertolking van 'The piano man' van Billy Joel werd al bijna een miljoen keer bekeken. De 6-jarige autistische Ethan Walmark is een ware internetsensatie geworden.

Dialogica, het kunstzinnige in autisme

Dit boek gaat over autisme en over kunst. Die link zorgt namelijk voor een beter begrip van het raadselachtige fenomeen dat autisme is. In dit boek vindt u geen wetenschappelijke theorieën, en ook geen op ervaringsdeskundigheid gebaseerde ervaring, maar wel verhalen. Geen logica dus in dit boek. Wel een dia-logica. Waar kunst en autisme elkaar kruisen, ontstaan verhalen. Soms ontroerende, soms theoretische, soms praktische. Het zijn ogenschijnlijk losse verhalen. Al zijn ze niet lukraak gekozen, ze worden toch enigszins lukraak aangeboden.

Hadden de grotschilders uit het Paleoliticum een autistisch brein? Waarom kunnen de meeste mensen niet goed tekenen en waarom is Pictionnary spelen zo leuk? Wat zien mensen met autisme in surrealistische schilders als Magritte? Had Descartes gelijk toen hij dacht dat het oog een camera was? Kunnen computers kunst maken? Helpt een beetje stoornis om creatief te zijn? En vooral: wat vertellen verhalen over Andy Warhol en Maurits Escher ons over de vraag of alle kunstenaars een beetje autistisch zijn?

De rode draad in dit patchwork van verhalen wordt geweven met kenmerken van het menselijke brein. Want in dit boek ontmoeten kernbegrippen van de menselijke geest elkaar: waarneming, ideeën, verbeelding, representatie, creativiteit, authenticiteit en, als allerbelangrijkste, de zingeving of betekenisverlening. In de dialoog tussen kunst en autisme ontstaan inzichten over de soms magische werking van het menselijke brein.

De auteur, Vlaams pedagoog en autismedeskundige, schreef dit boek naar aanleiding van het kunstproject Dialogica van het autismecentrum in Gent. Het boek vormt een verkenning van de raakpunten die autisme en (moderne beeldende) kunst met elkaar hebben. Het is geen wetenschappelijke verhandeling over autisme of over kunst, maar wil door het leggen van een verbinding tussen beide begrippen bijdragen aan een beter begrip van het fenomeen autisme. In de eerste plaats gebeurt dat door de opbouw van het boek, dat bestaat uit een aantal schijnbaar willekeurige fragmenten. Volgens de auteur wordt hierdoor de denkwereld van autisten benaderd, waarin immers ook onderlinge samenhang ontbreekt. H

Hoe kernbegrippen als representatie, verbeelding, creativiteit en zingeving kunnen bijdragen aan inzicht in de werking van het autistische brein, wordt aan de hand van theoretische verkenning en afbeeldingen van kunstwerken van autisten en anderen duidelijk gemaakt.

Frederik, een roadmovie te voet op het toneel..!

Frederik

Frederik heeft beslist. Hij woont niet waar hij wil wonen. Werkt niet waar hij wil werken. Eet niet wat hij wil eten. Ze bedoelen het goed, dat weet hij wel, maar vanaf nu zal het anders zijn. We leven tenslotte in een vrij land waar iedereen mag gaan en staan waar hij of zij wil. Dus Frederik gaat weg. Linda zal dat wel begrijpen. En Bart gaat met hem mee. Niet dat Frederik daar om vroeg. We leven tenslotte in een vrij land waar iedereen mag gaan en staan waar hij of zij wil.

Dus Bart gaat met hem mee.

‘Frederik’ is het ontroerende en grappige verhaal van twee bijzondere mensen met autisme op zoek naar wat ze zelf willen.

Een roadmovie te voet op het toneel.

Frederik:                          Mathias Sercu

Bart:                                David Cantens

Regie:                              Paula Bangles

Tekst:                              Mathias Sercu

Muziek:                            Sioen

Concept beeldvorming:      Christophe Coppens

Fotografie:                        Marc Tops

Website:                          www.despelerij.be                     Frederik, een Roadmovie op het Toneel...