‘Veel meer meisjes autistisch’

Voor iedere vier jongens die volgens de dokter autistisch zijn, is er één meisje dat te horen krijgt dat ze deze stoornis heeft. En dat is gek, zeggen Australische onderzoekers. Autisme kent geen biologische component, dus zouden jongens en meisjes het even vaak moeten krijgen. Misschien zijn we gewoon niet zo goed in het ontdekken van deze afwijking bij meisjes.

Om te kijken of autisme zich op dezelfde wijze uit bij jongens en meisjes werd een groep autistische kinderen twee keer getest. De helft van de groep bestond uit meisjes. Bij beide tests bleken jongens en meisjes dezelfde symptomen te hebben. Er moet dus iets anders aan de hand zijn.

Volgens de Australiërs wordt autisme vaker ontdekt bij jongens omdat die in veel gevallen hyperactief zijn. Dat gedrag valt op en leidt tot een bezoekje aan de dokter en de diagnose autisme. Meisjes zijn rustiger, maar hebben ondertussen dezelfde stoornis.

Autistische kinderen zijn slecht in sociale interactie en communicatie. Ze hebben veel rituelen (al het speelgoed moet altijd op een rijtje staan) of ze vertonen dwangmatig gedrag. Dat valt bij jongens veel meer op, zo schrijven de Australische psychiaters in het vakblad Journal of Autism and Developmental Disorders. Meisjes die slecht communiceren worden gezien als gewoon bescheiden.

Het aantal diagnoses van autisme is de afgelopen 20 jaar explosief gestegen. Als meer meisjes te horen krijgen dat ze het hebben, zal het leger gediagnosticeerde autisten alleen maar verder groeien.

Bron: Faqt

Klinische psychologe: autisme valt bij meisje niet op

Artsen merken autisme bij meisjes niet of pas veel te laat op. Dat komt doordat de stoornis zich bij meisjes anders uit dan bij jongens.

Klinische psychologe Annelies Spek van het Centrum Autisme Volwassenen van GGZ Eindhoven waarschuwt medici in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde om beter op de vrouwelijke signalen van autisme te letten. Een kwart van de mensen met een 'autisme spectrum stoornis' is vrouw.

Verschillen na kleutertijd
Direct na de kleutertijd treden er duidelijke verschillen op tussen jongens en meisjes met autisme, zegt Spek. Waar jongens zich sociaal gezien wat meer terugtrekken, maken meisjes juist wel contact, maar op een claimende, dwingende manier. "Ze stellen op een obsessieve manier vragen." Jongens met autisme zijn vaak gefascineerd door een speciaal onderwerp, zoals treinen. "Ze kennen dan hele treinroutes uit hun hoofd." Bij de meisjes gaat het vaak om 'gewonere' interesses, zoals in dieren en prinsessen.

"Het afwijkende zit hem dan vooral in de intensiteit waarin zij zich bezighouden met deze interesses en de neiging zich hierin te verliezen. Ze wanen zich echt altijd de prinses, ook tijdens het eten.'' Doordat deze meisjes zich minder terugtrekken en hun fascinaties minder afwijkend zijn, komt hun gedrag normaler en minder autistisch over.

Bron: bndestem.nl

Interviewverzoek van tijdschrift Libelle

Freelance journaliste Laura wil voor het tijdschrift Libelle aandacht besteden aan het verhaal van een vrouw die er recent achter is gekomen dat ze autistisch is. Zij mailde ons met de vraag of het mogelijk was om onderstaande oproep te plaatsen op Autisme, wat nu..?

Natuurlijk werken we hier graag aan mee. Hieronder dus de oproep van Laura:

"Voor het tijdschrift Libelle wil ik binnenkort het verhaal publiceren van een vrouw die pas als volwassene ontdekt heeft dat ze autistisch is. Wat houdt deze diagnose in, hoe ga je ermee om, hoe reageert je omgeving op je? Voor deze en andere vragen zou ik je graag willen spreken, om meer bekendheid en begrip te creëren bij lezers.

Het gaat om een middelgroot interview. De tekst krijg je voor publicatie te lezen, om eventuele onjuistheden te vermijden. Daarnaast worden er een paar mooie foto's van je gemaakt. Hiervoor komt de fotografe bij je thuis, en de foto's krijg je na afloop als bedankje toegestuurd. 

Voel je er wat voor om je persoonlijke verhaal te delen, en ben je tussen de 30 en 55 jaar, mail dan een korte omschrijving van jezelf (eventueel met een digitale foto voor de fotografe) naar: laura.vandermeer@sanoma.com, dan neem ik snel contact met je op".

Birsen Basar wil taboe rond autisme in Turkse gemeenschap doorbreken

BREDA - Er komt een documentaire over het leven van de Bredase Birsen Basar. Birsen is een Turkse vrouw van 27 met autisme. ''In mijn gemeenschap heerst er een taboe op dit onderwerp omdat je het niet aan de buitenkant kunt zien." Op 2 april gaat de documentaire in première. De filmmakers Karin Kuipers en Pauline Tuyll volgden haar ruim twee jaar.

''In het begin was er veel onbegrip over de term autisme", vertelde Basar woensdag in het tv-programma Onder Ons bij Omroep Brabant. "Maar na de diagnose begrijpen vooral mijn ouders mij beter.''

In de documentaire is te zien dat de oma van Birsen niet mee wil werken in de documentaire. ''Ze is bang voor wat haar omgeving ervan denkt'', legt Basar uit. In het dagelijkse leven is ze werkzaam bij de gemeente Breda waar ze zichzelf kan zijn. Zo trekt ze zich terug als er het te druk wordt en gaat ze niet vaak naar feestjes.

Documentaire
Basar schreef eerder al een boek over het onderwerp. Dat boek vormt ook de basis van de documentaire. ''Ik kwam op dit verhaal door een oproep van Birsen op internet", vertelt Van Tuyll. "Ze vroeg een filmmaker die haar verhaal wilde verfilmen. Dit zag ik wel zitten. Eerst hebben we veel gesprekken gevoerd waarna de plannen zijn gemaakt en subsidie is aangevraagd.''

Het idee van de film en het boek is het taboe rondom autisme voorgoed te doorbreken bij de Turkse gemeenschap in Nederland. Basar: ''Ik geloof echt wel dat het mij gaat lukken.''

Bron: Omroep Brabant

Niet begrepen? Niet herkend!

Normaal tot hoogbegaafde vrouwen met een autismespectrumstoornis

Hoewel er de laatste jaren steeds meer bekend is geworden over autismespectrumstoornissen bij volwassenen, zijn vrouwen tot nu toe een onderbelichte subgroep gebleven. Uit de schaarse literatuur komt naar voren dat vrouwen minder snel opvallen als afwijkend, hetgeen een risico op onderdiagnose met zich mee kan brengen. In dit artikel wordt een beeld geschetst van normaal tot hoger begaafde vrouwen die op volwassen leeftijd zijn gediagnosticeerd.

Onderzoeksvragen waren:
1) In welke mate herkennen deze vrouwen autismespecifeke trekken bij zichzelf?;
2) Zijn ze eerder met hulpverlening in contact geweest?;
3) Welke diagnoses zijn in het verleden bij hen gesteld?

De dossiers van 44 vrouwen werden geanalyseerd.De vrouwen gaven veel autismespecifeke trekken aan op een zelf-rapportagevragenlijst, met name op het gebied van sociale vaardigheden en aandacht verdelen. De overgrote meerderheid van deze vrouwen heeft eerder contact gehad met de hulpverlening. Bij tweederde werden reeds andere psychiatrische diagnoses gesteld.

Wij pleiten voor meer kennis bij hulpverleners van autismespectrumstoornissen in het algemeen en meer aandacht voor autismespectrumstoornissen bij vrouwen in het bijzonder.

Lees hier het volledige artikel

De Keukendochter

De zesentwintigjarige Ginny Selvaggio is anders dan anderen. Ze voelt zich het meest op haar gemak in de keuken. Na de onverwachte dood van haar ouders zoekt Ginny troost bij haar lievelingsrecepten, zoals de broodsoep van haar Italiaanse grootmoeder. Tot haar verbijstering staat plotseling Nonna's geest voor haar neus, opgeroepen door de krachtige geur van de soep met een geheimzinnige waarschuwing: 'Laat haar niet...'

Een geest in de keuken is niet Ginny's enige uitdaging. Haar zus Amanda wil het ouderlijk huis verkopen. Ook vindt ze foto's van een vreemde vrouw. Hoe meer Ginny ontdekt hoe meer ze gaat koken, de meest overheerlijke familierecepten verschijnen dampend op tafel – met alle gevolgen van dien.

Handboek voor Asperger-vrouwen

over het maken van verstandige keuzes

Behandelaars en therapeuten leggen vaak de nadruk op de positieve kanten van het Asperger-syndroom. Die zijn er zeker, maar er zijn natuurlijk ook negatieve kanten. Meisjes en vrouwen gaan daar anders mee om dan jongens en mannen, omdat zij anders reageren: ze gebruiken allerlei strategieen om hun problemen te verhullen en te ontwijken, en zijn juist daardoor kwetsbaar.

22 dingen waarvan een vrouw met Asperger wil dat haar partner ze weet

Heb je een relatie met een vrouw met Asperger? Dan heb je vast ontdekt dat ze bijzondere eigenschappen heeft. Haar letterlijke en soms zelfs ronduit botte manier van communiceren bijvoorbeeld. Of haar controledrang en obsessieve rituelen. Ze lijkt wel in een andere wereld te leven, met allerlei misverstanden en conflicten als gevolg. Dat kun je voorkomen, als je begrijpt waarom ze soms dagenlang depressief op de bank hangt of een woedeaanval krijgt als je de handdoeken verkeerd opvouwt.

Rudy Simone heeft zelf Asperger. Na verschillende mislukte relaties heeft ze nu een partner die de voortekenen herkent van een dreigende overbelasting en haar waarschuwt als een gesprekspartner ook eens iets wil zeggen. Op basis van haar eigen ervaringen en die van andere vrouwen schrijft ze met veel humor over typische Aspergereigenschappen en de impact daarvan op relaties. Haar voorbeelden van eerste dates, woedeaanvallen, gevoelige zintuigen, kinderen, rolpatronen en seks zijn pijnlijk, maar bij vlagen ook hilarisch.

Met een voorwoord van Tony Attwood:
'Er is al veel geschreven over stellen waarvan de man kenmerken van Asperger heeft. Dit is het eerste boek met praktisch advies voor relaties waarin de vrouw deze kenmerken heeft. Rudy Simone neemt deze gedurfde stap met veel inzicht en doortastendheid. Dit boek redt relaties.'

22 dingen waarvan een vrouw met Asperger wil dat haar partner ze weet is een boek vol herkenning voor vrouwen met Asperger, maar vooral ook een onmisbare handleiding voor hun partners. Daarnaast is het zeer informatief voor vrienden, collega's en anderen die te maken hebben met een vrouw met Asperger.

Rudy Simone is een veelgevraagd spreker, zangeres en standup comedian. Van haar hand zijn ook de bekroonde boeken Aspergirls en Werken met Asperger.

Niet ongevoelig

Vrouwen met Autisme

Tegen welke problemen lopen vrouwen met een vorm van autisme aan? Wat doet het met je als vrouw wanneer dit op latere leeftijd wordt vastgesteld? Actuele vragen, nu blijkt dat het percentage vrouwen met autisme waarschijnlijk ca. vier keer zo hoog is dan gedacht.

Autisme leek een vooral mannelijke aandoening. Maar een toenemend aantal vrouwen blijkt er ook mee behept te zijn. Veelal wordt het bij hen op latere leeftijd vastgesteld. De stoornis valt bij hen minder op, omdat vrouwen doorgaans meer gevoeligheid tonen dan mannen, maar er wordt van zulke vrouwen meer gevoeligheid verwacht dan ze kunnen laten zien. Daardoor lopen vrouwen met autisme tegen specifieke problemen aan.

In dit boek komen vrouwen aan het woord bij wie op latere leeftijd autisme is geconstateerd. Ze vertellen over hun ervaringen voor en hun verwerking van de diagnose. Een boek dat vrouwen met autisme een hart onder de riem steekt en laat zien dat ze niet ongevoelig zijn, maar eerder overgevoelig.

ADHD en autisme bij meisjes vaker over het hoofd gezien

Ontwikkelingsstoornissen zoals ADHD en autisme worden bij meisjes vaak niet tijdig opgemerkt. Daardoor lopen ze groot risico slachtoffer te worden van seksueel misbruik of verslaafd te raken. Prof.dr. Rutger-Jan van der Gaag, hoogleraar Klinische kinder- & jeugdpsychiatrie aan de Radboud Universiteit Nijmegen, pleit voor meer aandacht voor ontwikkelingsstoornissen bij meisjes.

Trauma bij jeugd
Van der Gaag is een van de sprekers op het 29e symposium Jeugd- en gezinsonderzoek dat op 11 oktober 2012 georganiseerd werd door de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Radboud Universiteit. Het thema was Trauma bij jeugd.

ADHD en autisme bij meisjes
Ontwikkelingsstoornissen als autisme en ADHD worden bij jongens makkelijker herkend dan bij meisjes. Als een meisje verlegen en angstig is denkt men niet meteen aan autisme. Als ze lekker druk is en veel kletst, is dat toch juist gezellig in huis? Ook doorlopen deze meisjes meestal onopgemerkt hun school. Meisjes met ADHD zijn vaak impulsief en neigen soms tot hyperseksueel gedrag. Meisjes met autisme lopen het risico slachtoffer te worden van misbruik. Vaak komen deze meisjes op latere leeftijd terecht in de hulpverlening met etiketten als borderline, verslaving of angststoornissen.

Van der Gaag is begeleider van een langlopend onderzoek naar psychopathologie bij meisjes. De resultaten van het onderzoek waarover hij sprak op het symposium zijn aangeboden aan het tijdschrift Journal of Dual Diagnoses.


Bron: Radboud Universiteit Nijmegen / Balansdigitaal

Criteria ADHD en autisme voor meisjes aanpassen

Psychiaters en psychologen herkennen autisme en ADHD bij meisjes veel minder snel dan bij jongens. Dat komt omdat de criteria voor meisjes niet kloppen. Psychiater Patricia van Wijngaarden en hoogleraar Klinische Kinder- en Jeugdpsychiatrie Rutger-Jan van der Gaag van het UMC St Radboud willen aangepaste criteria voor meisjes. Van der Gaag doet zijn pleidooi voorafgaand aan het symposium Jeugd- en Gezinsonderzoek op 11 oktober.

Van der Gaag is begeleider van een langlopend onderzoek naar lichte stoornissen bij meisjes. "Waar jongens met ADHD vaker impulsief en lastig zijn, is een meisje dat lekker druk is en veel kletst toch juist gezellig in huis? Bij een jongen die zich terugtrekt, denken we meteen aan autisme. Dat doen we niet bij meisjes die verlegen of angstig zijn. Die vinden we dromerig. Het verschil is dat meisjes niemand tot last zijn. Daardoor slaat niemand alarm of wordt er deskundige hulp ingeschakeld.” 

 
Voorgeschiedenis
Meisjes met problemen doorlopen vaak onopgemerkt hun school. ADHD-meisjes zijn vaak impulsief, neigen soms tot hyperseksueel gedrag. Meisjes met autisme lopen risico slachtoffer te worden van misbruik. "Veel van deze meisjes komen later in de hulpverlening terecht met etiketten als borderline, verslaving, angststoornissen", zegt Van der Gaag. "Diagnoses in de verslavingszorg wijzen op een voorgeschiedenis van niet onderkende problemen in de kindertijd."

Criteria
Op latere leeftijd leidt het niet behandelen van ADHD en autisme tot een grotere kans op seksueel misbruik, onder meer door loverboys, middelengebruik en verslaving. Van der Gaag erkent dat de diagnose lastig is. "Een probleem is dat de officiële criteria voor ADHD en autisme kloppen voor jongens, maar niet voor meisjes." Het onderzoek van Van Wijngaarden laat volgens Van der Gaag zien dat de criteria voor meisjes moeten worden bijgesteld, want dat er egens iets mis gaat blijkt uit de cijfers. Van alle kinderen met de diagnose ADHD zijn op dit moment vier op de vijf jongen. Op volwassen leeftijd is de verhouding jongens-meisjes één om één.

Bron: MedNet

Aspergirls

Vrouwen worden minder vaak dan mannen gediagnosticeerd met het syndroom van Asperger. Niet alleen omdat Asperger minder vaak voorkomt bij vrouwen, maar ook omdat de kenmerken bij vrouwen anders worden waargenomen. Bovendien kunnen vrouwen de symptomen beter maskeren.

Dat de diagnose minder vaak wordt gesteld, betekent helaas dat veel vrouwen met Asperger niet of nauwelijks worden begrepen. Door zichzelf, maar ook door hun omgeving. En als de diagnose uiteindelijk is gesteld, dan is er meestal weinig hulp en informatie voor handen.

Daar komt met Aspergirls gelukkig verandering in. Aan de hand van persoonlijke verhalen van meer dan 35 vrouwen met Asperger bespreekt Rudy Simone alle aspecten van het leven: van vreemde talenten en eerste gevoelens van schuld en schaamte tot vriendschap en romantiek. Van pubertijd en school tot werk en carrière. Van rituelen, emoties en woedeaanvallen tot gezondheid, kinderen krijgen en ouder worden. De humorvolle, liefdevolle en respectvolle wijze waarop Simone over deze onderwerpen schrijft, zullen Aspergirls van alle leeftijden tot grote steun zijn.

Aspergirls is daadwerkelijk een bijzonder boek. Het maakt duidelijk waarin vrouwen met Asperger verschillen van vrouwen die niet op het spectrum zitten. Het boek draagt daardoor niet alleen bij aan een groter begrip, maar het laat ook zien hoe bijzonder Aspergirls zijn. 'Nieuwe boeken zijn altijd spannend, maar er zijn er maar een paar die je bijblijven. Tot de laatste categorie behoort Aspergirls. […] Je hebt een briljant boek in handen.' Liane Holliday Willey.

Aspergirls is een feest der herkenning voor elke vrouw met Asperger. Het boek is echter ook zeer geschikt voor ouders, partners én professionals.

Rudy Simone is schrijfster en begeleidt mensen met Asperger in San Francisco. Zij heeft zelf ook Asperger.


NBD|Biblion recensie
De Amerikaanse schrijfster heeft zelf Asperger en ze begeleidt lotgenotes. Ze heeft dit boek geschreven op grond van haar ervaringen en van gesprekken met meer dan 35 vrouwen met Asperger. Haar hoofdmotief is dat Asperger niet minder vaak voorkomt bij vrouwen dan bij mannen, maar dat het te weinig wordt gediagnosticeerd omdat het zich anders voordoet.

Ze behandelt uitgebreid verschillende aspecten (zoals verbeeldingskracht, overprikkeling, logisch en letterlijk denken, vriendschappen en sociale omgang, woedeaanvallen) en situaties in het leven (zoals school, puberteit, universiteit, werk en carriere, huwelijk). In elk hoofdstuk beschrijft ze het bepaalde aspect of de bepaalde situatie uitvoerig en goed geanalyseerd, met de problemen die Aspergirls daarbij ondervinden. En daaropvolgend geeft ze advies aan de Aspergirl, aan ouders en aan professionals en partners. 

In elk hoofdstuk zijn korte verhelderende annotaties opgenomen van de vrouwen die ze geinterviewd heeft. De schrijfster wil bereiken dat Aspergirls afkomen van het stigma dat ze niet volwaardig zijn; dat ze meer inzicht en zelfvertrouwen krijgen en daarmee met meer succes hun zo veel voorkomende depressie zullen bestrijden en dat hulpverleners het syndroom bij vrouwen en meisjes zullen herkennen.

‘Vrouwen kunnen hun autisme heel goed verbergen’

Henny Struik is 35 jaar als zij ontdekt dat zij autisme heeft. ‘Ik wist al die tijd dat er iets was dat mijn leven zo moeilijk maakte, maar kwam er maar niet achter wat dat dan was…’ In ‘Niet ongevoelig. Vrouwen met autisme’ vertelt ze haar verhaal.

In 2004 kregen Struik en haar man van de schoolpsycholoog te horen dat hun dochter vermoedelijk het asperger-syndroom had. ‘Ik wist niet wat dat inhield en ging op zoek naar informatie. In de theoretische verklaringen herkende ik niets. Pas toen ik terechtkwam op een forum waar veel volwassenen met een autismespectrum stoornis (ASS) actief zijn, herkende ik dingen. Niet alleen van mijn dochters gedrag maar ook van dat van mijzelf. Door de verhalen op dat forum wist ik dat het autisme was waardoor ik al mijn hele leven geplaagd werd.’

Hoe was het voor u toen u ontdekte dat u een vorm van autisme had? ‘Aan de ene kant was het een schok. Niet vanwege het autistisch-zijn, maar meer omdat het zo lang had geduurd voordat ik daar achterkwam. Aan de andere kant was het ook een opluchting omdat er door deze ontdekking een einde kwam aan een zoektocht van jaren.’

Heeft u nooit een vermoeden gehad? ‘Nee. Ik kende de symptomen van ASS niet dus ik heb dit ook nooit aan mijn eigen problemen kunnen verbinden.’

In uw boek schrijft u dat u zich altijd anders voelde. Hoe? ‘Er was nooit veel aansluiting tussen mij en mijn leeftijdsgenootjes. Ik ging wel met andere kinderen om, omdat dat nu eenmaal zo hoorde, maar vond dat contact maar oppervlakkig. Omdat ik me wel voordeed als een haantje de voorste heeft niemand ooit vermoed dat er iets met mij aan de hand was. Achteraf kan ik mijn gedrag wel verklaren. Als ik maar voorop liep, kon ik het allemaal bepalen en had ik de touwtjes in handen.

Ik heb tijdens mijn jeugd al vaak problemen gehad met de verwerking van prikkels. Soms kon ik dagenlang niet naar school omdat ik te moe was om op mijn benen te staan. Niemand, ikzelf ook niet, had in de gaten dat dit veroorzaakt werd door te veel prikkels.’

Wat is er na uw diagnose veranderd? ‘Ik ben mezelf veel meer gaan waarderen en vind ook dat ik het nog helemaal niet zo slecht heb gedaan ondanks mijn forse beperkingen. Ik heb inzicht gekregen in de redenen waarom ik doe zoals ik doe. Door mijn diagnose weet ik dat ik helemaal niet dom ben, er is alleen “iets” waardoor ik sommige dingen of vragen niet begrijp en mijn intelligentie niet ten volle kan benutten.’

Waarom heeft u dit boek geschreven? ‘Ik wil laten zien hoe het is om als vrouw autisme te hebben en hoop dat ik herkenning op kan roepen bij vrouwen die mogelijk ook autistisch zijn, maar dit nog niet weten. In mijn boek vertel ik niet alleen mijn eigen verhaal, maar er komen ook nog zestig andere vrouwen met autisme aan het woord die hun ervaringen delen.

Daarnaast wil ik mijn kennis overdragen op hulpverleners en duidelijk maken waarom juist vrouwen vaak een lange weg moeten afleggen voordat duidelijk is dat zij ASS hebben.’

Hoe komt dat? ‘Ten eerste omdat autisme nog altijd gezien wordt als een stoornis die vooral bij mannen voorkomt. Daar ligt de focus. Vrouwen met autisme zijn tot op zekere hoogte goed in staat om de kenmerken van autisme te verbergen. Ze kunnen zich veel vaker sociaal gedragen waardoor autisme veel moeilijker te herkennen is. Ook zijn er maar weinig vrouwen die wel gediagnosticeerd zijn en die de publiciteit opzoeken. Zij stellen alles in het werk om zo onzichtbaar mogelijk door het leven te gaan.

Ik ben ervan overtuigd dat de groep vrouwen met autisme veel groter is dan op dit moment uit de cijfers blijkt. Zij hebben alleen in veel gevallen een andere diagnose gekregen, vaak een of andere persoonlijkheidsstoornis.’

U hoopt met uw boek ook te bereiken dat vrouwen met autisme meer passende hulp kunnen vinden. Wat zijn uw ervaringen met de hulpverlening? ‘Toen ik vijf jaar geleden mijn diagnose kreeg, vertelde de instelling waar ik zat dat bij hen geen hulpverlening mogelijk was voor normaal begaafde autisten. Toen zat ik wel even met de handen in mijn haar. Want ondanks dat ik het bij mezelf al min of meer gediagnosticeerd had, had ik nog wel heel veel vragen. Achteraf ben ik blij dat het zo gegaan is. Ik heb hierdoor de mogelijkheid gekregen om mijn “autistische ik” zelf te ontdekken in mijn eigen tempo en op mijn eigen manier.

Wat ik van de vrouwen die aan mijn boek meewerkten heb begrepen, komt de hulpverlening voor vrouwen met autisme net een beetje op gang. En dan met name in de in autisme-gespecialiseerde instellingen. Heel soms lukt het ook bij een algemene ggz-instelling, maar helaas is dat nog te vaak zoeken naar een speld in een hooiberg.’

"Een autist gelooft te weinig in zichzelf"

Innerlijk is zij kieskeurig, kritisch. In haar denkpatroon ontwikkelt zij zich als een perfectionist; in gedachten is zij steeds bezig om haar ambities te verwezenlijken, hoe klein deze ook mogen zijn. Maar met dit perfectionisme naar zichzelf toe, komt zij nergens, zeker niet wanneer zij zich al onvermogend voelt.

Een autist gelooft te weinig in zichzelf, veroordeelt zich tot mislukkeling. Zij komt het leven binnen met gevoelens van een buitengeslotene, een marginaal, een clochard, een nieterkende schilder ergens op een zolderkamertje.

Toch zit zij boordevol ambities, talenten... maar het gevoel van onvermogen en de vrees om gekwetst, verstoten of verslonden te worden door de anderen, laat haar zichzelf buitensluiten. Uit zelfbescherming bouwt zij a.h.w. een stevige wal rond haar persoonlijkheid. Innerlijk is zij kieskeurig, kritisch. In haar denkpatroon ontwikkelt zij zich als een perfectionist; in gedachten is zij steeds bezig om haar ambities te verwezenlijken, hoe klein deze ook mogen zijn. Maar met dit perfectionisme naar zichzelf toe, komt zij nergens, zeker niet wanneer zij zich al onvermogend voelt:

"Ik kan het toch niet."

Ten overstaan van deze kritische normen die zij stelt aan zichzelf, faalt zij volledig:

"Ik ben door en door slecht en onwaardig om werkelijk. voluit te leven". Trouwens, anderen zouden dit alleen maar kunnen bevestigen. Zij sluit zichzelf achter hoge muren op. Op deze wijze krijgt zij dan toch de aandacht waar zij zo naar verlangt, zonder nog te kunnen veroordeeld worden voor haar slechte kanten, want zij is immers ziek en onbereikbaar!

Al in de moederschoot pikt de foetus onderdrukte angsten van de ouders op. Je kan een autistisch kind niet laten herstellen zonder deze onderdrukking bij de ouder(s) aan het licht te brengen en op te lossen. Een genezende invloed via de ouderband kan wonderen doen, afstand speelt hierin geen rol! Hierbij is geen sprake van schuld, maar van een aantrekking tussen wezens, die allen dezelfde psychologische problematiek hebben op te lossen.

Het kind kan haar ouders laten evolueren, door een spiegel te zijn voor hun onderdrukte problematiek. De ouders kunnen het kind laten evolueren, door deze psychologische situatie niet te ontvluchten, maar op te lossen, ook in henzelf. De angsten, de overtuiging dat zijzelf niet voldoen aan bepaalde voorwaarden om goede mensen te kunnen zijn... De angst, dat de wereld in feite een onveilige plaats is om in te bestaan... Alle bovengenoemde oorzaken dienen ook te worden nagegaan door de ouders in zichzelf (zelfkritiek, zelfafbraak, enz.).

Gastvrijheid, warmte, veiligheid! De angsten zijn er de oorzaak van dat het kind zich niet echt zal laten zien, tot alles veilig zal zijn... op dat ogenblik zal men haar best zelf naar buiten laten komen; een communicatiepoging vanuit de autist, bijvoorbeeld om een 'koek' te vragen, wanneer zij al te lang geen eten heeft gehad.

De schildpad toont pas haar kopje, wanneer zij intuïtief aanvoelt dat zij veilig zal zijn, dat de mensen haar niet als een lelijk, waardeloos mormel zullen platslaan.

Uit:  De Sleutel tot Zelf-Bevrijding

Vrouwen camoufleren hun autisme...

Lilian Roos (www.psy.nl)

Er is weinig bekend over vrouwen met autisme en een normale intelligentie. Vaak voelen zij zich onbegrepen en zijn ze teleurgesteld in de hulpverlening. Tegenover zes tot acht mannen staat ongeveer één vrouw met autisme met een gemid­delde tot hoge intelligentie. 

Het lijkt erop dat autisme een typische mannenstoornis is, maar dat is onjuist, stellen gz­psychologen Audrey Mol en Anne in ’t Velt, verbonden aan het Centrum Autisme in Leiden. Daar spreken zij veel vrouwen die na een lange weg van andere diagnoses een stoornis in het autismespectrum blijken te heb­ben, afgekort ASS. ‘Het valt op dat de meeste vrou­wen zelf bij hun huisarts of een hulpverlener om een verwijzing hebben gevraagd’, vertelt In ’t Velt.

‘Die vrouwen zijn dus zelf op het idee gekomen dat ze misschien autistisch zijn. Kennelijk denken hulpverleners bij vrouwen niet gauw aan ASS.’

‘Het brein van vrouwen is anders dan het manne­lijke’, zegt Audrey Mol. ‘De klachten zijn bij man­nen en vrouwen met ASS hetzelfde, maar de manier waarop zij hun autisme laten zien ver­schilt.’ Een aantal van deze verschillen omschrijft de Australische klinisch psycholoog Tony Attwood in het boek Meisjes en vrouwen met Asperger, waarvan hij medeauteur is. Zo stelt hij dat bij vrouwen de kenmerken van ASS subtieler zijn en minder duidelijk tot uiting komen. Vrou­wen zijn volgens hem beter dan mannen in camou­fleren en in het kopiëren van sociaal gedrag.

Attwood constateert bovendien dat moeders met ASS over het algemeen meer ‘moederlijke’ en empathische vermogens lijken te hebben dan vaders met ASS.

Verschillende diagnoses
In een verkennend onderzoek hebben Mol en In ’t Velt onderzocht wat het verschil is tussen ASS bij mannen en vrouwen. Ze analyseerden 44 dos­siers van vrouwen en 43 dossiers van mannen met ASS. De overgrote meerderheid van de vrouwen is bij hulpverleningsinstanties geweest. Bij eenderde waren vroeger op school al contactproblemen – toch leidde ook dat niet tot een vermoeden van ASS. Tweederde werd eerder behandeld voor andere syndromen. Bij bijna de helft van de vrou­wen is in het verleden de diagnose angststoornis of stemmingsstoornis gesteld. ‘Vrouwen met ASS ervaren hun leven lang al dat er iets aan de hand is’, zegt Mol. ‘Ze leven in een wereld die hen niet begrijpt en die zij niet begrijpen. Dat is onveilig en onoverzichtelijk. Het is logisch dat ze angstklach­ten ontwikkelen. Deze klachten worden herkend door de hulpverlening, maar de onderliggende ASS wordt over het hoofd gezien. De vrouwen die wij spreken voelen zich onbegrepen en zijn vaak teleurgesteld in de hulpverlening.’

Zoals Riet Notermans (48), die pas vijf jaar geleden ontdekte dat zij een stoornis in het autismespec­trum heeft. ‘Als twintiger kreeg ik de diagnose borderline, maar ik had altijd het gevoel dat dit niet klopte. Veel vragen bleven onbeantwoord. Als ik daar iets over zei, reageerden hulpverleners geër­gerd. Ik vond dat kwetsend, alsof ik voor leugenaar werd uitgemaakt en mijn eigen gevoelens niet mocht geloven.’ Met een zwaar huwelijk en de zorg voor twee kinderen, belandde Notermans in een hevige depressie. ‘Ik kreeg angsten en flashbacks, waardoor de diagnose schizofrenie werd gesteld.

Na een opname in een kliniek – voor mij als autist het ergste dat me ooit is overkomen – besloot ik dat ik het zelf zou doen. Altijd had ik me vastgeklampt aan deskundigen; dat was verleden tijd.’

Toen de zoon van Notermans autistisch bleek, kwam voor hem gespecialiseerde hulp op gang. ‘Daarmee groeide het vermoeden dat ik hetzelfde had’, blikt Notermans terug. ‘Toch heeft het een paar jaar geduurd voordat ik me durfde te laten onderzoeken. Ik was zo wantrouwig tegenover de hulpverlening.’

Uiteindelijk werd de diagnose ASS bij Notermans gesteld. ‘Een bevrijding’, zegt ze. ‘Ik stond versteld hoe goed de psychiater mijn belevingswereld begreep. Hij beschreef de pijn en de angsten die ik ervaar, hoe ik dagelijks moet vechten om te over­leven. Het was duidelijk dat hij me in alles serieus nam. Na de diagnose kon ik aan mijn eigenwaarde werken, waar op dat moment weinig van over was. Als ik met mijn hoofd op tafel had gebonkt, hadden hulpverleners mijn gevoelens misschien eerder serieus genomen, maar het is autisme­eigen om zonder emotie over gevoel te praten. Langzaamaan durf ik beetje bij beetje weer mezelf te zijn.’

"Doen alsof"...
In tegenstelling tot mannen, die vaak als kind al op problemen stuiten, krijgen vrouwen met ASS veelal de eerste moeilijkheden in de puberteit. De  druk om zich ‘niet­autistisch’ te gedragen, lijkt bij vrouwen groter dan bij mannen. ‘Van meisjes wordt vaker verwacht dat ze zich aanpassen en zich netjes gedragen’, vertelt In ’t Velt. ‘Vrouwen zijn eerder geneigd om problemen te internalise­ren. Ze hebben geleerd sociaal gedrag te kopiëren en hun autistische trekken te verbergen.’

Volgens In ’t Velt lijden vrouwen gemiddeld ernstiger onder hun autisme dan mannen. ‘Hun leven lang hebben zij zich moeten aanpassen’, stelt ze. ‘Het “doen alsof” zit vaak volledig in hun systeem. Dit kan gevoelens van frustratie, onzekerheid en somberheid veroorzaken.’ En omdat hulpverleners weinig weten over ASS, geloven zij deze vrouwen vaak niet en vin­den ze hen aanstellerig, zegt In ’t Velt. ‘Ze kunnen op een afstandelijke manier over emoties praten en krij­gen dan al gauw onjuiste labels opgespeld, zoals een ontwijkende persoonlijkheidsstoornis of een sociale stoornis. Ook kan hun gedrag onterecht als manipu­lerend worden geïnterpreteerd. Om autisme bij vrou­wen te herkennen is het belangrijk om door te vra­gen: “Wanneer ontstaat de hoofdpijn precies? Na eendrukke verjaardag?” En het is verhelderend om te vragen hoe iemand als kind was. Of ze veel met ande­re kinderen speelde, en om met haar ouders te pra­ten. Door deze vrouwen serieus te nemen en de juiste vragen te stellen, blijkt dat ze met problemen worste­len die te verklaren zijn vanuit hun ASS.’

Een uitgebreider onderzoek van Mol en In ’t Velt moet de verschillen tussen mannen en vrouwen met ASS verder in kaart brengen. ‘We proberen onder andere zicht te krijgen op specifiek vrouwelijke pro­blemen, zoals hormonale klachten en ASS’, vertelt Mol. ‘Op termijn willen we een op vrouwen toege­spitste behandeling ontwikkelen. En niet onbelang­rijk: we brengen ASS bij vrouwen onder de aandacht van hulpverleners.

Aanbevolen boeken over vrouwen met autisme: